Pelşin Çetinkaya

 

AMED - Kadınların yoksullaştırılmasına ve emeğinin görünmez kılınmasına karşı komünlerde bir araya gelen kadınlar, ortak üretim ve dayanışma ağlarıyla kendi ekonomik ve toplumsal yaşamlarını inşa ediyor.

 

Kadınların tarihsel dayanışma ve ortak üretim kültürünü yeniden görünür kılan komünler, birçok alanda kadınların öz örgütlülüğünü büyütüyor. Mahallelerden yaşam merkezlerine uzanan komün çalışmalarıyla bir araya gelen kadınlar hem ortak üretim gerçekleştiriyor hem de kolektif emek ve dayanışma temelinde kendi ekonomik ve toplumsal yaşamlarını örüyor. Ayrıca kadınlar, komünler aracılığıyla birbirlerinin deneyimlerinden güç alırken öz yaşam pratiklerini yeniden canlandırıyor.

 

Amed Büyükşehir Belediyesi Kadın Politikaları Daire Başkanlığı bünyesinde çalışan Sevda Kayar Görer, belediye kapsamında yürüttükleri komün çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

 

‘Kadınlar komünlerin içerisinde ön planda yer alıyor’

 

Temel hedeflerinin komünleri mahallelerin tamamına yaymak olduğunu belirten Sevda Kayar Görer, kadınların komün çalışmalarında belirleyici bir rol üstlendiğini söyledi. Sevda Kayar Görer, “Bizler, oluşturduğumuz komünleri mahallelerde bulunan yaşam merkezlerimizin bünyesinde bir araya getirdik. Ardından ortak eğitim alanlarını oluşturduk. Daha sonra bu kapsamda yürüttüğümüz tartışmalar sonucunda ihtiyaç analizlerini belirledik. Bizim komün çalışmalarımızın tümü bu şekilde ilerliyor. Tabii bu komünlerimizin içerisinde kadınların taleplerini de göz önünde bulundurduk. Kadınlar, talep ettikleri şeyleri bizlere aktarıyor, bizler de bu komünlerde bu taleplerine yer veriyoruz. Ayrıca şu anda bu bahsettiğimiz komünlerde kadınlar üretim yapıyor. Aynı zamanda üretim yapan bu kadınlar, aracısız bir biçimde ürettikleri ürünleri alım gücü düşük olan kadınlara da ulaştırmaya çalışıyor. Bu komünleri mahallelerin tamamında yaygınlaştırmak ve kadınların tekrar bir araya gelip üretim, düşünce ve kültür komünlerini oluşturmak gibi bir hedefimiz var” dedi. 

 

‘Kadınlar ortaklaşa üretim yapıyor’

 

Kadınların belediye ile işbirliği içerisinde komünal bir çalışma yürüttüğüne dikkat çeken Sevda Kayar Görer, kadınların üretim alanlarına yönelik taleplerinin giderek arttığını ifade etti. Sevda Kayar Görer, “Kadınlar, yıllar boyunca yoksullaştırılmaya ve kendi öz üretimlerinden uzaklaştırılmak istenmesine karşı emeklerinin görünmez kılınmaya çalışılan bir sistemin içerisinde şu an kendi emek, öz sözleri ve dayanışma ağları ile beraber bu komünlerin içerisinde yer alıyor. Bizler mahalle ve kadın yaşam merkezlerinde kadınlarla bir araya geldiğimizde en büyük taleplerinin üretim alanları olduğunu ifade edebilirim. Bizlere her bölgeden buna dönük sıkça talepler geliyor. Kadınlar artık ekonominin içerisinde doğrudan üreterek yer almak istiyor. Bununla beraber kendi ekonomisini de yeniden oluşturmak istiyor. Kadınların komün grubuyla beraber oluşturduğu ekonomiyi yaşamsallaştırmak gibi bir hedefleri vardı. Biz bu doğrultuda kadınlarla beraber ihtiyaçlarını kendilerinin açığa çıkardığı ve kendilerinin talep ettikleri alanlarda, ayrıca belediyenin de desteği ile kadınların aktif üretim yapma konusunda onlara yardımcı olduk” diye konuştu. 

 

Her alanda komün

 

Kadınların birçok alanda komünler oluşturduğunu belirten Sevda Kayar Görer, üretim çalışmalarının farklı alanlara yayıldığını söyledi. Sevda Kayar Görer şöyle devam etti: “Aktif üretmeye başlayan kadınlar, kendi talepleri doğrultusunda bu komünü daha çok yaygınlaştırmaya başladı. Bu aslında olumlu bir şey. İlk esnada sayımız onken şu an sayımız otuzlara çıkıyor. Farklı farklı komün grupları ile biz belli aralıklarla bir araya geliyoruz. Şu an biz Büyükşehir Belediyesi olarak hem tekstil alanında bir üretim grup komünümüz var hem tıbbi aromatik bitkiler var hem de kadın kent bostanımız var. Kadınlar ortak bir üretim ile ürünlerini üretiyorlar ve daha sonrasında ise o ürünlerin tamamını kolektif bir biçimde hasat döneminde topladıktan sonra aralarında bölüşüyorlar. Daha sonra bunu kendi evlerinin ihtiyaçlarını karşılayacak tarzda bir paylaşıma gidecekler. Aynı zamanda ahşap boya ve geri dönüşümde de biz bir komün grubu oluşturduk. Komün grubundaki amacımız aslında çalışmanın içeriğiyle beraber değişmeye başladı. Kadınlar önce kendi içlerinde üretim yapıyorlarken şu an bu çalışma kapsamında bu komünün bir sonraki aşamada ihtiyacı olan hanelere de gidip kapılarını boyamak, dolaplarını tamir etmek gibi bir hedefleri var.”

 

Kadınlar komünlerle öz yaşantılarına dönüyor

 

Komün çalışmalarının dayanışma kültürünü yeniden güçlendirdiğini kaydeden Sevda Kayar Görer, kadınların bu süreçte birbirlerinin yaşamlarına da dokunduğunu sözlerine ekledi. Sevda Kayar Görer şöyle konuştu: “Komünlerde yer alan kadınlar mahallelere iniyor ve bu alanlardaki kadınlarla buluşmalar gerçekleştiriyor. Burada o kadınların talepleri, sorunları dinleniliyor. Bu doğrultuda kadınlar bir nevi bizim çalışmalara da dahil olmuş oluyor. Şunu da söylemek istiyorum, örneğin bu komünlerde yer alan kadınlardan biri o gün gelmemişse o kişinin işi yarım bırakılmıyor. Başka bir arkadaş o arkadaşın yerine geçerek onun görevini yapabiliyor. Yani kadınlar birbirlerinin yerini tamamlayabiliyor. Tabii ki bu durum çalışmayı daha kolaylaştırıyor. Dolayısıyla verimli ve nitelikli bir çalışma ortaya çıkmış oluyor. Burada baktığımızda aslında bir nevi dayanışma ruhunun açığa çıktığını aktarabilirim. Kadınlardan duyduğumuz ilk sözlerden bir tanesi, ‘Aslında biz bunu eskiden çok yapıyorduk. Örneğin, kurutmalığımızı, salçamızı beraber yapıyorduk. Tarlaya beraber gidiyorduk. Biz zaten bunları doğalında yapıyorduk ve tekrar bunu yapmak bize iyi geliyor. Kendi öz yaşantımıza dönüyor, özlemini duyduğumuz o yaşantının, üretimin içerisine dahil olmak bize iyi geliyor.’”