Pakîzeya her tim devliken bû...
- 09:03 3 Çile 2026
- Portre
Oznur Deger
NAVENDA NÛÇEYAN - Deh sal di ser kuştina Pakîze Nayir re derbas bûn ku jiyana wê ji temenê ciwaniyê ve di nav ked, berxwedan û têkoşînê de derbas bû. Her çend Pakîze Nayir bûye efsaneyek zindî jî, ew bi baweriya bêdawî ya têkoşîna ku li dû xwe hiştiye, di hişê me de nemir bûye.
"Jenosîd li ser gelê Botanê tê ferzkirin. Ger îro dengê me neyê bihîstin, dibe ku sibê pir dereng be. Ez bang li dewletê dikim; werin ser hişê xwe. Xwerêveberî û xweparastin mafên me yên herî bingehîn in û em ê dev ji van mafan bernedin. Ne qanûn, ne bawerî, ne jî mafek ji bo êrîşeke wiha ya hovane heye. Ez bang li her kesê ku ez dikarim bigihîjimê dikim. Guh bidin vê qîrînê, dibe ku sibê pir dereng be. Bawer bikin, ger Botan bi ser bikeve, dê tevahiya mirovahiyê bi ser bikeve." Ev gotinên dawî yên Pakîze Nayir bûn. Ev gotin tijî berxwedan, serhildan û bawerî ye.
Di sedsalekê de ku ji ber zîhniyeta marjînalîzekirin û koletiyê jinbûn dijwar e, li Rojhilata Navîn û Kurdistanê jinbûn bi têkoşînê re hevwate ye. Ala berxwedanê, ku ji hêla jinên pêşeng ên têkoşîn û azadiyê ve hatî veguheztin, her ku diçe bilindtir dibe. Pakîze Nayir yek ji jinên pêşeng e ku bi têkoşîna xwe li axên Kurdistanê yên bi êş û berxwedanê tijî dîrok nivîsand.
Li navçeya Sîlopî ya Şirnexê di qedexeyên derketina derve ya 14’ê Kanûna 2015’an de hat îlankirin gelek kes hatin qetilkirin. Di pêvajoya ku qedexe berdewam dikirin de di 4’ê Çileyê 2016’an de endama Meclîsa Partiyê (PM) ya Partiya herêmên Demokratîk(DBP) Sêvê Demîr, Endama Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) û aktîvîsta Kongreya Jinên Azad (KJA) Fatma Uyar û Hevseroka meclîsa Gel a Sîlopiyê Pakîze Nayir bi guleyên ji wesayîta zirxî hatin reşandin hatin qetilirin. Sê jinên têkoşer di bîra gel de cihê xwe girtin.
Pakîze Nayir, yek ji jinên ku mohra xwe li berxwedanê xist, tevî 10 sal piştî kuştina wê jî, hîn jî berxwedan û têkoşînê fêrî me dike.
Koçberiya di temenê ciwaniyê de
Pakîze Nayir di sala 1990'î de li gundê Ziristanê yê navçeya Silopiya Şirnexê ji dayik bû. Malbata Pakîze Nayir, ku di temenê xwe yê pir ciwan de yekem koçberî kir, koçî Nisêbînê ya Mêrdînê kir. Pakîze Nayir heta 6 saliya xwe li Nisêbînê, herêmeke din a berxwedanê ya Kurdistanê, jiya. Piştre, ew vegeriya cihê jidayikbûna xwe, Silopiya.
Pakîze Nayir, ku li Silopiyayê dibistana seretayî xwend, tenê pênc salan li dibistanê tehemûl kir, dibistan bûbû amûra herî mezin a asîmîlasyonê û dû re dev ji dibistanê berda. Piştre dibistana navîn ji derve qedand.
Bi kesayetiya xwe ya kedkar tê naskirin
Pakîze Nayir, ku bi kenê xwe yê tijî hezkirin tê naskirin, bi xwezaya xwe ya kedkar tê naskirin. Pakîze Nayir, ku di temenê ciwaniyê de fêrî xebatê bûye, bi destpêkirina zû ya kar berpirsiyariyeke mezin girt ser xwe. Bi salan, ew li metropol û bajarên cuda yên Tirkiyeyê wekî karkera çandiniyê ya demsalî xebitî. Piştî ku demekê wekî karkera demsalî xebitî, ew vegeriya bajarê xwe Silopî û kuafor vekir. Bi rêya karê xwe debara malbata xwe dikir, Pakîze Nayir bi kesayetiya xwe ya kedkar û fedakar hate naskirin.
Berxwedana Kobanî jiyana wê guherand
Pakîze Nayir, ji ber êrîşên DAIŞ'ê yên li ser Kobanî pir bandor bû û jiyaneke nû hilbijart. Têkoşîn… Piştre, wekî jineke ciwan a Kurd, Pakîze Nayir beşdarî çalakiyên siyasî û civakî bû. Bi destpêkirina perwerdehiya xwe, Pakîze Nayir di demek kurt de pêşketineke girîng bi dest xist. Di dawiyê de, Pakîze Nayir wekî Hevseroka Meclîsa Gel a Silopiyayê hate hilbijartin, li wir wê heta nefesa xwe ya dawî têkoşîna xwe domand.
'Heke îro dengê me neyê bihîstin, dibe ku sibê pir dereng be'
Pakîze Nayir, ku di rojên ku dijwarbûna şer gihîştibû lûtkeyê de dema ku qedexeyên derketina derve dest pê kirin, 4'ê Çileya 2016'an koça dawî kir. Heta wê demê li ber xwe da ku bibe dengê gelê xwe û ji bo ku dengê xwe bigihîne cîhanê qîriya.
Qîrîna dawî ya Pakîze Nayir a ji herêma Silopî, ku şer û êrîş lê zêde bûn, di şîroveyên wê yên li ser bernameyek televîzyonê de hate nemir kirin. Pakîze Nayir, di bernameyeke televîzyonê de axivî û tê de wêrankeriya şer vegot û got: "Jenosîd li ser gelê Botanê tê ferzkirin. Ger îro dengê me neyê bihîstin, dibe ku sibê pir dereng be. Ez bang li dewletê dikim; werin ser hişê xwe. Xwerêveberî û xweparastin mafên me yên herî bingehîn in û em ê dev ji van mafan bernedin. Ne qanûn, ne bawerî, ne jî mafek ji bo êrîşeke wiha ya hovane heye. Ez bang li her kesê dikim ku ez dikarim bigihîjimê. Vê qîrînê bibihîzin, dibe ku sibê pir dereng be. Bawer bikin, ger Botan bi ser bikeve, dê hemû mirovahî bi ser bikeve."
Ew ji bo Pakîzeyên nû bû çirayek ronahîyê
Pakîze Nayir, ku di jiyana xwe ya kurt a siyasî de kêliyên bêhejmar tomar kir, mîrateyek berxwedanê li dû xwe hişt ku ne tenê ji hêla jinan ve, lê di heman demê de ji hêla zarokan ve jî tê meşandin. Her çend piştî kuştina Pakîzeyên nû çêbûn jî, birayê wê bi navê zarokê xwe ew nemir kir. Pakîze Nayir bû efsaneyek zindî û ew bi baweriya ku di hişê mirovan de hişt nemir bû.







