Pelşîn Çetinkaya

 

AMED - Parêzer Buşra Ozgultekin bang li baroyan û hemû pisporên hiqûqî kir ku beşdarî meşa ku ew ê sibehê li dar bixin bibin û daxwaza pêkanîna mafê hêviyê û rêziknameyên qanûnî yên pêwîst bikin.

 

Tevî ku dewlet mecbûr in ku mekanîzmayek qanûnî ava bikin da ku cezayên girtiyên ku cezayên girankirî yên heta hetayê distînin bi awayekî periyodîk binirxînin jî, di rejîma cezayên girankirî yên heta hetayê de li Tirkiyeyê ti guhertin nehatine kirin; ti mekanîzmayek ku "mafê hêviyê" garantî bike nehatiye damezrandin. Tevî çavdêriya Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê jî, şertên biryarê nehatine bicîhanîn. Bi vî awayî, rewşa qanûnî ya rêberê gelê Kurd Abdullah Ocalan di rewşek nezelal de dimîne.

 

Parêzera ji Komeleya Hiqûqnasên Ji Bo Azadiyê (OHD), Buşra Eylul Ozgultekin, derbarê mafê hêviyê de nirxandin kir û bang li parêzerên li Kurdistan û Tirkiyeyê kir ku beşdarî meşa ku ew ê sibehê li dar bixin bibin.

 

'Tecrîd astengiya li pêş pêvajoyê ye'

 

Buşra Eylul Ozgultekin diyar kir ku polîtîkayên tecrîdê yên li ser Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan tên sepandin, bi Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk a berdewam re nakok in û got, "Birêz Ocalan sermuzakerevanê Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk e û ji ber vê yekê, bi awayekî, avakerê pêvajoyê ye. Dema ku em li ser van tiştan nîqaş dikin, em hemî dikarin bibînin ku rastiya ku aktorê sereke yê li ser maseyê di tecrîdê de ye, astengiyeke mezin e ji bo pêşveçûna saxlem a pêvajoyê. Di heman demê de, tecrîda li ser Birêz Ocalan mijarek e ku ne tenê Tirkiyeyê, lê di heman demê de tevahiya Rojhilata Navîn jî eleqedar dike. Ji ber ku, wekî ku em dibînin, gotinên Birêz Ocalan bandorê li ser gelek aktorên siyasî û pêvajoyên siyasî dikin. Ev xalek pir girîng e. Di encamê de, em dikarin bibînin ku tecrîd pirsgirêkek rastîn e."

 

'Tu astengiyek li pêşiya bicihanîna mafê hêviyê nemaye'

 

Buşra Eylul Ozgultekin diyar kir ku rejîma hepsa heta hetayê ya girankirî û pêkanînên tecrîdê hem li dijî Destûra Bingehîn û hem jî li dijî biryarên DMME'yê ne û di pêvajoya heyî de, tu astengiyek qanûnî li pêşiya bicihanîna mafê hêviyê nemaye. Buşra Eylul Ozgultekin got, "Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk, tecrîd û mafê hêviyê bi hev ve girêdayî ne û bandorê li hev dikin. Dikare were gotin ku mafê hêviyê di her du rewşên cuda de di nav pergala heyî de tê nirxandin. Ev mafê ku em li ser nîqaş dikin li vir nayê bicîhanîn. Ji ber vê yekê, em dikarin bi hêsanî behsa cezayê muebetê yê girankirî û nebûna rêziknameyên qanûnî yên di derbarê nirxandina pêvajoya cezakirinê de bikin. Wekî din, ev pratîk hem li dijî Destûra Bingehîn û hem jî li dijî biryarên Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê ne. Aliyê siyasî yê vê yekê dikare bêtir di warê polîtîkayên ewlehiyê yên dewletê de were nirxandin. Bi rastî, dema ku em li çarçoveya qanûnî dinêrin, ew ne pratîkek e ku bi qanûna navxweyî an peymanên navneteweyî re pir lihevhatî be. Ji ber vê yekê, em hêvî dikin ku ev maf di zûtirîn demê de were bicîhanîn.”

 

'Mafê Hêviyê di Raporê de tune ye'

 

Buşra Eylul Ozgultekin, di berteka xwe ya li hember rapora dawî ya Komîsyona Hevgirtina Neteweyî, Xwişk - Biratî û Demokrasiyê de, ku prensîba "mafê hêviyê" ji holê rakir, wiha got: "Rapora Parlamentoyê pir dawî hat weşandin û me hevokek jî nedît ku behsa mafê hêviyê bike. Rapor bêtir li ser biryarên dadgehê û pêwîstiya girtina tedbîrên bi bandor ji bo bicîhanîna wan disekine. Bê guman, ev ji bo me ne bes e. Ev dibe sedema bêçalakiyê. Di vê wateyê de, em hêvî dikin ku dewlet gavên berbiçav bavêje. Niha, ji bo çêkirina rêziknameyên ku me behs kirin, demek nû ji Tirkiyeyê re hatiye dayîn. Ji ber vê yekê, em bawer dikin ku divê Tirkiye van rêziknameyan di vê heyamê de çêbike. Me serlêdan ji Wezareta Dadê re jî kiriye. Em jî bawer dikin ku divê prensîba hêviyê were sepandin. Em ji perspektîfek pir civakî ve jî bi vî rengî difikirin. Ji ber ku mafê hêviyê ne tenê bi Birêz Ocalan ve girêdayî ye, lê di heman demê de bi şert û mercên li gelek girtîgehan ve jî pir girêdayî ye. Ji ber vê yekê, di rojevê de hiştina wê, parêzvaniya guhertinên di înfazê de û wekheviya di înfazê de pir girîng in. Hewldana ji bo vê yekê jî yek ji pirsgirêkên herî gelemperî yên parêzeran e."

 

Banga beşdarbûna meşê

 

Buşra Eylul Ozgultekin ragihand ku ew ê sibehê saet 2'ê piştî nîvro ji Mizgefta Mezin ber bi dadgehê ve meşekê li dar bixin û daxwaza bicîhanîna mafê hêviyê û rêziknameyên qanûnî yên pêwîst bikin. Buşra Eylul Ozgultekin got ew ê piştre serlêdanekê pêşkêşî Wezareta Dadê bikin.

 

Di dawiyê de, Buşra Eylul Ozgultekin bang li baroyan û hemî parêzerên li Tirkiye û Kurdistanê kir ku beşdarî meşê bibin.