AMED– Ekim ayı hak ihlalleri raporunu açıklayan DFG, gazetecilere yönelik yargı baskısı, dijital sansür ve işten çıkarmalara dikkat çekti. Raporda, 20 gazetecinin gözaltına alındığı, 6 gazetecinin de tutuklandığı belirtildi. 

 

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Ekim 2026’ya ilişkin gazetecilere yönelik hak ihlalleri raporunu açıkladı. Raporda, gazetecilerin yaptıkları haberler, yürüttükleri mesleki faaliyetler ve dijital medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alınması, tutuklanması ve haklarında soruşturma açılmasının Ekim ayında da yoğun biçimde sürdüğü belirtildi. Medya kuruluşlarına yönelik baskınlar, yayın durdurma kararları ve erişim engellerine dikkat çekilen raporda, gazeteciliğin çalışma alanının çok yönlü biçimde daraltıldığı vurgulandı.

 

Cezaevlerinde 33 gazeteci bulunuyor

 

Rapora göre Ekim ayında 20 gazeteci gözaltına alındı, 6 gazeteci tutuklandı. Sekiz gazeteci hakkında soruşturma yürütülürken, 3 gazeteci hakkında dava açıldı. Bir medya kuruluşunun binasına baskın düzenlendi, bir gazeteci kötü muameleye maruz bırakıldı, iki olayda ise gazetecilerin haber takibi engellendi. Gazetecilere verilen hapis cezalarının toplamı 3 yıl 2 ay 20 güne ulaşırken, iki gazeteci hakkında ev hapsi kararı verildi. Raporda, 3 Kasım 2026 itibarıyla cezaevlerinde 33 gazetecinin bulunduğu kaydedildi.

 

Gazetecilere yönelik soruşturma ve tutuklamalar

 

Raporda, fon soruşturması kapsamında gazeteciler İsmail Saymaz, Murat Ağırel, Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı’nın gözaltına alındığı belirtildi. Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı’nın tutuklandığı, Murat Ağırel hakkında ise önce ev hapsi kararı verildiği, ardından yeniden gözaltına alınarak tutuklandığı aktarıldı. BirGün muhabiri İsmail Arı’nın eski Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Ebubekir Şahin’in şikâyeti üzerine tutuklandığı, yerel haber sitesi sahibi Hasan Güraksu’nun da tutuklanan gazeteciler arasında bulunduğu kaydedildi.

 

JINNEWS Haber Müdürü Öznur Değer’e 1 yıl 6 ay, Yeni Yaşam gazetesinin eski editörü Osman Akın’a ise 10 ay hapis cezası verildiği belirtilen raporda, JINNEWS muhabiri Rabia Önver hakkında da dijital medya paylaşımları gerekçe gösterilerek soruşturma başlatıldığı ifade edildi.

 

Medya kuruluşlarına baskın ve erişim engelleri

 

Medya kuruluşlarına yönelik baskıların yayın faaliyetlerinin durdurulmasına ve dijital mecraların erişime kapatılmasına kadar vardığına dikkat çekilen raporda, Halk TV’nin İstanbul’daki binasına 14 Ekim’de baskın düzenlendiği, kanala kayyım atandığı ve yayınlarının durdurulduğu belirtildi. Kanalın YouTube, X, Facebook, Instagram, TikTok ve Telegram hesaplarına erişim engeli getirildiği, hesapların Türkiye’den erişilemez hale getirildiği aktarıldı.Mezopotamya Ajansı, Yeni Yaşam, Azadiya Welat, T24, bianet, BirGün ve Kısa Dalga gibi medya kuruluşlarının da internet siteleri veya dijital medya hesapları üzerinden erişim engelleri ve platform müdahaleleriyle karşı karşıya kaldığı kaydedildi. Mezopotamya Ajansı’nın internet sitesi ve X hesabına yönelik engellemeler ile Yeni Yaşam’ın dijital medya hesaplarına getirilen kısıtlamalara işaret edilen raporda, gazetenin internet sitesinin de 31 Ekim’de erişime engellendiği belirtildi. DFG, bu uygulamaların özellikle özgür basın kuruluşlarının dijital alandaki faaliyetlerini hedef aldığını vurguladı.

 

231 dijital medya içeriği ve 22 habere engel

 

Rapora göre Ekim ayında 231 dijital medya içeriğine ve 22 habere erişim engeli getirildi, 4 internet sitesi erişime kapatıldı. DFG, sansürün yalnızca belirli haberlerin yayından kaldırılmasıyla sınırlı kalmadığını, gazetecilerin ve medya kuruluşlarının haberlerini kamuoyuna ulaştırdığı kanalların da hedef alındığını belirtti. RTÜK’ün yayın kuruluşlarına yönelik yaptırımlarının da sürdüğü kaydedilen raporda, fon soruşturmasına ilişkin haber ve değerlendirmeleri nedeniyle SZC TV ve Koza TV’ye para cezaları verildiği aktarıldı. Murat Ağırel’in tutuklanmasına ilişkin yorumlar nedeniyle Sözcü TV hakkında da yaptırım uygulandığı belirtilirken, Ekim ayında toplam 7 yayın yasağı kararı alındığı ifade edildi.

 

En az 162 gazeteci işsiz kaldı

 

Ekim ayında en az 162 gazetecinin işsiz kaldığı belirtilen raporda, TELE2 Haber’in RTÜK yayın lisans ücretini ödeyememesi nedeniyle yayınlarını sonlandırdığı, Cem TV’nin de yayın hayatına son verdiği kaydedildi. Manşetiz’de çalışan gazetecilerin ücretlerinin gecikmesi, yemek kartlarının yatırılmaması ve sistem erişimlerinin kapatılmasının ardından 12 gazetecinin işten çıkarıldığı aktarıldı. Yeni Şafak, GZT ve TVNET bünyesinde yaklaşık 100 kişinin işine son verildiği, Sözcü bünyesinde ise 50 çalışanın işten çıkarıldığının iddia edildiği belirtildi.

 

10 ilde baskılara karşı ortak mücadele

 

Raporda, gazetecilerin tüm bu saldırılara karşı 24 Ekim’de 10 ilde gerçekleştirdiği eylem ve yürüyüşlere de yer verildi. Gazetecilerin farklı kentlerde bir araya gelerek tutuklamalara, sansüre ve mesleki faaliyetlerinin engellenmesine karşı ses yükselttiği belirtilerek, eylemlerin meslek örgütleri ve gazetecilerin ortak mücadele iradesini ortaya koyduğu vurgulandı. Raporda, basın özgürlüğü mücadelesinin halkın haber alma hakkını savunan herkesin ortak sorumluluğu olduğunu ifade edildi.

 

‘Gazetecilik suç değildir’

 

“Gazetecilik suç değildir” vurgusu yapılan raporda, gazetecilerin haberleri ve mesleki faaliyetleri nedeniyle hedef alınmasının toplumun haber alma hakkına doğrudan müdahale olduğu kaydedildi. Basın kuruluşlarının yayınlarının durdurulması, internet siteleri ve dijital medya hesaplarına erişimin engellenmesinin kamusal tartışmayı ve bilgi edinme hakkını sınırlandırdığına dikkat çekildi. 

Raporda, gazetecilere yönelik gözaltı, tutuklama ve yargı süreçlerine son verilmesi, gazetecilik faaliyetleri nedeniyle cezaevinde bulunan gazetecilerin serbest bırakılması, haber siteleri ile dijital medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin kaldırılması ve medya kuruluşlarının yayın özgürlüğünün güvence altına alınmasını talep edildi.