‘Nê projeyê talanî weşîya şarî kenê tehluke’
- 09:58 9 Gulane 2026
- NAROJANE
Buşra Turan
ÎDIR - Hemşaredara bajarokê Xelfetî Yildiz Tendîk Parîn derheqê projeyê GESyî ke wazenê bêrê viraştiş de qisey kerd û va: “Projeyê GESyî yê ke wazenê mêrgan ser o viraznê est ê. No tesîrê weşîyeyî yê merdiman ser o keno. Nêweşîyê sey kanser, KOAHî zêde bîyî. No proje weşîye şarî keno tehluke. Ma bi îradeyê şaredarîya demokratîk do hemverê nê rijîyayîşî bê.”
Projeyê Santralê Enerjîya Rojî (GES) ya ke wazenê bajarokê Xelfetîyê Îdirî de bêro viraştiş, xoza, ganeyan û weşîye merdiman erzena tehluke. Têkoşînê huqûqî yê hemverê nê projeyî, 3ê gulana 2026ine ra dima hemverê krîzê weşîye yê kronîkî wezîfeyê bendî gêno.
Hemşaredara DEM Partî ya Xelfetîyê Îdirî Yildiz Tendîk Parîn derheqê mesele de qisey kerd û tesîranê projeyanê GESyî yê cuya şarî ser o ercna.
‘Ocaxa weşîye vurnayî qerekolî’
Yildiz Tendîk Parîn dîyar kerd ke dimayê weçînitişan ameyî serê wezîfe û va: “Wexto ke ma ameyî ma dî ke serdestîyê mêrdan her cayî de estbî. Ocaxa weşîye vurnayî qerekolî. Katê yewine yê şaredarîye kerdbî ocaxa weşîye. Welatijê ke şîyîne şaredarîye derenceyê şewatî şuxilnayînê.”
‘Şaredarî komun a, komun şaredarî yo’
Yildiz Tendîk Parîn dîyar kerd ke şaredarîye de hişmendîya mêrdan serdest bîya û wina dewam kerd: “Wexto ke ma ameyî cinî nêşîyîne şaredarîye. Semedê berê şaredarîye ra derbas nêbîyîne. Cayê dayîş û girewtişê ke merdimî hewcedarîyanê xo uca peyda kerdêne zî sey cayê mêrdan bî. Cinîyan semedê berî zî derbas nêbîyîne. Kuçeyê peyêne ra derbas bîyîne. Polîtîkayê şerê taybet bi hawayêk cidî ameyî domnayîş. Xebatê cinîyan çinbî. La ma senîn ameyî, ma cinîyan dir ameyî têhet. Cinî şîyî şaredarîye. Cinîyan bi rehetî şîyîne û fikranê xo vatêne. Waştişanê xo ardêne ziwan. Nê semedî ra ma vanê komun şaredarî yo, şaredarî komun a.”
‘Projeyê ke tesîrê weşîye yê merdiman ser o kenê yenê kerdiş’
Yildiz Tendîk Parîn dîyar kerd ke Xelfetî de texrîbatêk pîl ê xozayî yeno ciwîyayîş û projeyê ke yenê plankerdiş tesîrêk negatîf şarî ser o kenê. Yildiz Tendîk Parîn wina dewam kerd: “Na herême bi pesdewarî debare kena. Çimeyê debare yê merdiman pesdewarî ra yenê. Cuya koçerîye est a. Merdimî zimistanî yenê, hamnanî şinê zozan. Wareyê mêrgan bi sînor o. Pêwa nê mêrgan ser o projeyê GESyî viraznenê. Ma no proje sey şarî bi desine reyan red kerd. Ma waştişanê xo ard ziwan. Nika projeyêk GESyî ke yeno awankerdiş est o. Eynî wextî de bajarokê Hoşhaberî de zî est o. Nêzdîyê Xelfetî yo. Her ca beno herrî. No tesîrêk negatîf weşîye ser o keno. Serrê peyêne de nêweşîyê KOAHî û kanser zêde bîyî. Tutî her roje nêweş benê. No proje tesîrêk negatîf weşîye şarî ser o keno.”
‘Hemverê xozayî tehdîdêk pîl o’
Yildiz Tendîk Parîn dîyar kerd ke proje rîskanê cidî hewêneno û bi taybetî hemverê çimeyê awe û wareyê keskî de tehdîdêk pîl o. Yildiz Tendîk Parîn wina va: “Semedê projeyanê GESyî do ramitîş çin bibo. Do xebatêk ekolojîk çinbo. Wareyê ramitişê bajarokî yew o û eke xeta trenî uca ra derbas bibo do cuye şêro. Xelfetî de talanê xozayî est o. Ma hemverê nê proje yê. Şar nêwazeno. Ma do têkoşînê xo bidomnê.”
