‘Problemê ziwanî bêstatu çareser nêbeno’
- 10:00 12 Gulane 2026
- NAROJANE
Rojda Aydin
AMED - Endama MED-DERî Dîlan Guvenç dîyar kerd ke hetanî ke ziwanê kurdkî nêbo ziwanê fermî, meseleya ziwanî çareser nêbena û çarçewaya 15ê Gulane Roja Ziwanê Kurdkî de waştişê statuyê ziwanê fermî, perwerdeyê bi ziwanê dayîke û qerarê qanûnî kerdî. Sewbîna qetî kerd ke prosesê “Aştî û Cimatê Demokratîkî” de gamê somutî pawenê.
Serran o ke vera şarê kurdî û ziwanê kurdkî polîtîkayê asîmîlasyonî yenê rayraberdene, her serre nê hêriş û zextî geşêr benê. Bi nê reyde, prosesê “Aştî û Cimatê Demokratîkî” ke dest pêkerdo, erjnayîşê ke munasibetê 15ê Gulane Roja Ziwanê Kurdkî de yenê kerdene, reyna meseleya ziwanî fîna merkezê mubaqeşeyanê çareserîye. Munaqeşeyê ke yenê kerdene de yeno vatene ke nê prosesî de û qanûnanê ke do bêrê vetene de, seba statuyê ziwanê kurdkî zî ganî gamî bêrê eştiş.
Endama MED-DERî ya Amedî Dîlan Guvençe derheqê babete de qisey kerd.
Dîlan Guvençe ard ziwan ke ê bi sloganê “hem statuyê kurdkî hem zî perwerdeyê bi kurdkî” deklerasyonê bernameyanê xo dayî û va ke ê do na çarçewaye de xebatanê xo rayra berê. Dîlan Guvençe ard ziwan ke armancê înan hişmendîya ziwanê kurdkî, pawitişê ziwanî û averberdişê ziwanê kurdkî yo. Dîlan Guvençe dîyar kerd ke hetanî ke statuyê ziwanê kurdkî çareser nêbo meseleya ziwanî zî çareser nêbena û wina dewam kerd: “Eke statuyê ma nêro naskerdene ma sey neteweya kurdî, ma do mîyanê neteweyêka bîne de bihelê. Nê sebebî ra zî vera helyayîşî, vera çînhesibnayîşê ziwanê kurdkî, ma wazenê ke ziwanê ma her wareyî de bêro ciwîyayîş û ma kar û xebatanê xo bi ziwanê xo rayra berê.”
‘Hema gamî nêameyê eştiş’
Dîlan Guvençe dîyar kerd ke ê serê herra Kurdistanî de wazenê ziwanê kurdkî bibe fermî û her sewîye de bêro qebulkerdiş. Dîlan Guvençe destnîşan kerd ke proseso ke dest pêkerdo çarçewaya ziwanî de zaf mûhîm a û wina va: “Ma zanê ke nê se serrî de asîmîlasyon ameyo kerdene, êdî helîyayîş dest pêkerdo. Bi rayîrê teknolojîye, bi hacetanê neqlkerdişî zaf polîtîkayî ameyî rayraberdene, peynî de zî helîyayîşêko zaf pîl dest pêkerdo. Nê sebebî ra ma ganî vernîya helîyayîşî bîgerê. Nê prosesê 'Aştî û Cimatê Demokratîkî' de her sazî û dezgeh, partî ganî stratejî û polîtîkaya xo ya ziwanê kurdkî awan bikerê û nê yewî ser o xebatê xo bikerê. Nê prosesî de zî komîsyonêk ame awankerdiş. No komîsyon de zî zaf munaqeşeyî virazîyayî. Sey wareyê ziwanî ma zî polîtîkaya xo ya derheqê ziwanî de pêşkêşê komîsyonî kerd. Labelê peynî de hema gamî nêameyî eştiş, bi tu hawayî.”
‘Gaman zerrî ra bierzê’
Dîlan Guvençe peynîya qiseykerdişê xo de wina va: “Nê semedî ra ma pabeyê nê yê ke zerrîwazîya nê prosesî bêra mojnayene, na zî gama eştişî ya. Gamêka somute, huquqî û qanûnî ya. Ganî dewleta tirke nê qebul bikero û qanûnanê xo de vurişîyêk bikero ke ma zî nê prosesî ra bawer bikerê. Mesajê ma yo tewr peyên; ganî ma her wareyê xo bikerê kurdkî, her keyeyê xo bikerê kurdkî. Nê semedî ra zî qijan ra heta her emrî ma bieşkê ziwanê xo bîciwîyê. Çîyo tewr sereyîn zî ma vanê ke ma bi ziwanê xo biwanê, bi ziwanê xo bîmusê, bi ziwanê xo binusê. Bi nê waştişî ma Roşanê Ziwanê Kurdkî pîroz kenê.”
