'Newroz ne tenê cejnek e ew têkoşînek e'

  • 11:37 20 Adar 2026
  • Rojane
 
Nazlican Nûjin Yildiz-Berîtan Tunç
 
ÎZMÎR - Nufuse Ataş, pîrozbahiyên Newrozê vegot û diyar kir ku salên borî ji ber zext û zordariyê pîrozkirina Newrozê zehmet bû û got: "Bi saya têkoşînê, em êdî dikarin Newrozê bi azadî pîroz bikin. Bi saya xwîna şehîdan em gihîştine vê rojê."
 
Ji bo gelê Kurd, Newroz ji cejnekê wêdetir e; ew rojek serhildan û berxwedanê ye. Bi hebûna Tevgera Azadiya Kurd re, ew bûye qadeke berxwedan û hêviyê ya bi tevahî cuda. Ji salên 1990'î vir ve, dema ku polîtîkayên qirkirin, tunekirin û înkarê li ser gelê Kurd dihatin sepandin, Newroz her sal bi hêviyeke nû tê pîrozkirin, dibe cejnek ku divê gel bi her awayî pîroz bike. Bi saya têkoşînê her sal agirê Newrozê geş dibe. Em vê yekê ji çîrokên jinên ku wan deman jiyane û têkoşîna herî mezin dane dibihîzin.
 
Nufuse Ataç, ku neçar ma ku bi malbata xwe re ji Mêrdînê koçî Îzmîrê bike, di heman demê de şahidê pîrozbahiyên Newrozê yên berê ye Nufuse Ataç, diyar kir ku pîrozbahiyên Newrozê yên salên 90'î di bin şert û mercên pir dijwar de pêk hatine, got ku tevî zehmetiyan jî, wan qet ji pîrozkirina Newrozê paşguh nekirin û ew bi saya kesên ku di têkoşînê de jiyana xwe ji dest dane gihîştine vê merheleya îro.
 
'Li dijî zextan pîrozbahî'
 
Nufuse Ataç, diyar kir ku pîrozbahiyên Newrozê yên ku wan di salên berê de li dar xistine bi piranî hatine astengkirin, lê wan her sal tevî zextan Newroz pîroz kirine û destnîşan kir ku pîrozbahiyên Newrozê yên ku wan di van demên dawî de di şert û mercên çêtir de li dar xistine jî encama têkoşînê ne û wiha nêrînên xwe anî ziman: "Niha em hemû bi cilên xwe yên gelekî, bi rengên xwe yên kesk, sor û zer Newrozê pîroz dikin. Pir baş diçe. Ez hêvî dikim ku di salên pêş de hîn çêtir be. Berê pîrozkirina Newrozê dijwartir bû; me li ber malên xwe lastîk dişewitandin û Newroz pîroz dikir. Polîs bi wesayîtên zirxî dihatin û agir vedimirandin. Lê em hîn jî agir pêdixistin û pîroz dikirin. Çiqas tiştek dijwartir be, ewqas xweşiktir dibe. Her çend niha pîrozkirin azad be jî, berê, tevî zextan, em qet netirsiyan û me pîroz dikir, me paşguh nedikir. Her çend wan hewl da ku tirsê bixin nav me jî, ew pîrozkirina bi vî rengî pir xweşik bû."
 
'Em bi saya xwîna şehîdan gihîştine van rojan'
 
Nufuse Ataç, ku dema Rahşan Demîrel di pîrozbahiyên Newrozê yên 1992'yan de xwe şewitand li Îzmîrê bû, Newrozê wê salê wiha anî ziman: "Di sala 1992'yan de, Şehîd Rahşan Demîrel xwe şewitand. Wê salê coşeke mezin hebû, lê piştî ku me behsa Rahşanê kir, me xemgîniyeke mezin hîs kir. Wê salê jî destûr nedan, lê me guh neda, me pîroz kir. Me li ber xwe da. Em êdî dikarin Newrozê bi azadî pîroz bikin. Em bi saya xwîna şehîdan gihîştine van rojan. Ji bo me, Newroz ne tenê cejnek e, ew têkoşînek e, ew pîroz e. Mînakî, di salên berê de, heta sala borî jî, wan destûr neda ku em Newrozê li Kadifekale Newrozê pîroz bikin. Lê îsal em çûn û me li vir Newroz pîroz kir. Ev ji bo me serkeftinek bû, gaveke mezin bû. Par me xwest ku qurnefîlan li cihê ku Rahşan xwe şewitand deynin, lê wan ew jî destûr nedan. Lê îsal em çûn.  Ez hêvî dikim ku di salên pêş de, pîrozbahiyên hêj xweşiktir jî pêk werin.”
 
'Em ê bi ser kevin'
 
Nufuse Ataç, diyar kir ku ji ber pêvajoya ku piştî banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan dest pê kir, Newroza 2026'an pir girîng e û banga beşdarbûna pîrozbahiyên Newrozê ya ku di 22'yê Adarê de li Îzmîrê tê lidarxistin kir û got: "Ez bang li hemû gelê Kurd dikim ku li meydanan bin. Bila Newroza îsal bibe Cejna aştî û serkeftinê. Em ji Rêberê xwe û gelê xwe bawer dikin. Aştî wê pêk were. Lêbelê, hikûmet vê pêvajoyê wekî 'Tirkiyeyek bê teror' bi nav dike. Heta ku ew vî zimanî bikar bînin, em ê ji wan bawer nekin. Em ji xwe bawer dikin. Me ewqas bedel da, me gelek şehîd da. Me ax, gundên xwe winda kir. Lê dîsa jî em ji aştiyê bawer dikin. Hêviya me heye û ez hêvî dikim ku hemû girtiyên me, nemaze Rêberê me, azadiya xwe bi dest bixin. Kes ji şer tiştekî bi dest naxe; aştî ji bo her kesî çêtir e. Ez hêvî dikim ku aştî were û em mafên xwe bi dest bixin. Doza me ji bo nasnameya me, zimanê me ye. Ez hêvî dikim ku em ê bi ser bikevin û ez Cejna Newrozê li hemû gelan pîroz dikim."