Neslihan Kardaş

 

ŞIRNEX – Gundikê Melê beldesinde sonbaharın gelmesiyle birlikte menengiç toplama mevsimi başladı. Kadınlar, menengiç toplamak için dağların yolunu tuttu.

 

Şirnex’in Gundikê Melê beldesinde sonbaharın gelmesiyle birlikte menengiç toplama mevsimi başladı. Mart ve nisan aylarında meyve vermeye başlayan menengiç ağaçlarının ürünleri, eylül ve ekim aylarında hasat ediliyor. Zorlu koşullarda toplanan menengiç, aynı zamanda beldenin temel geçim kaynaklarından birini oluşturuyor. Sabun ve kahve yapımında kullanılan menengiç, kurutularak da satılıyor.

 

Demir, potasyum, kalsiyum, protein ile A, B, C ve E vitaminlerini içerdiği belirtilen menengiç, geleneksel olarak çeşitli rahatsızlıklara karşı kullanılıyor. Antioksidan özellikleriyle de bilinen menengiç, alternatif tıpta kullanılan bitkiler arasında yer alıyor.

 

Menengiç toplarken kendisine eşlik ettiğimiz Hatice İnal, 9 yıldır kendi köyünde menengiç kahvesi üretiyor. Sonbaharda Cûdî Dağı eteklerinden topladığı kezwanları işleyerek evinin zemin katında kurduğu atölyede kahve üretimine başlayan Hatice İnal, bugün Türkiye’nin birçok kentine ve Avrupa’ya sipariş gönderiyor.

 

Menengiç birçok aşamadan geçiyor 

 

Menengicin büyük zorluklarla toplandığını anlatan Hatice İnal, toplandıktan sonra da birçok işlemden geçtiğini belirtti. Ağaçlardan toplayıp eve götürdükleri menengiçleri ilk olarak yıkadıklarını söyleyen Hatice İnal, “Yıkarken beyaz olan, tam olgunlaşıp yetişmemiş olan taneleri ayıklıyoruz. 15-20 gün güneşte kurutuyoruz. Kuruduktan sonra tartıyoruz. Bazen menengici kuruttuktan sonra o hâliyle satıyoruz. Geriye kalanını ise kahve üretimimizde kullanıyoruz. Menengiçten kahve üretiyoruz. Ben 9 yıldır menengiç kahvesi üretimi yapıyorum. Markamız ismini ise Cudi Dağı’ndan alıyor. O yüzden markamızın ismi Cudi” dedi.

 

Menengiçten birden fazla ürün üretiliyor

 

Menengiçten ürettikleri ürünleri anlatan Hatice İnal, “Kahve üretirken iki çeşit kahve üretiyoruz. Biri toz olan, diğeri de macun şeklinde bir kahve. Macun şeklinde olanı sacda kavuruyoruz, sonrasında macun kıvamına getirerek kavanozluyorum. Kahve dışında menengiç sabunu da oluyor. Onun dışında farklı birçok yiyecekte de kullanılıyor. Bu ağaçlar bize çok güzel nimetler veriyor. O yüzden ağaçlarımızın kesilmesini istemiyoruz” diye konuştu.

 

‘Bu dağlarda menengiç ağacı bırakılmadı’

 

Bölgede yapılan ağaç kesimlerine dikkat çeken Hatice İnal, “Yapılan ağaç kesimlerinden dolayı artık menengiç ağaçları çok azaldı. Bu dağlarda menengiç ağacı bırakılmadı. Bu durum bizim kahve üretimimizi de çok etkiliyor. Burada ihtiyacımız olan menengici bulamayınca dışarıdan almak zorunda kalıyoruz” şeklinde konuştu.

 

Geçim kaynakları doğadan topladıkları ürünler

 

Menengicin çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğini belirten Hatice İnal, “Kahvesi şifalı, sabunu saça çok iyi geliyor. Menengiçten üretilen yağ, sırt ağrılarına iyi geliyor. Mideye de çok faydalı. Bizim buralarda yaşamımız doğadan topladığımız ürünlerle sürüyor. Biz yaşamımızı onlar üzerinden idame ediyoruz. Yine kadınlar da aynı şekilde doğadan topladıkları ürünlerle geçimlerini sağlıyor. Ben menengiç toplayıp da kahve üretemezsem çocuklarıma bakamam” ifadelerini kullandı.