HABER MERKEZİ- Ocak ayı kadın gazetecilere yönelik hak ihlali raporunu açıklayan MKG, Ocak ayında 5 gazetecinin gözaltına alındığı, 58 dijital medya hesabının kapatıldı, 3 internet sitesinin erişime engellendiğini raporladı. 

 

Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG) 2026 yılı Ocak ayı gazetecilere yönelik hak ihlalleri raporunu paylaştı. Raporda, genel olarak özgür basın açısından baskıların derinleştiği ve çok katmanlı hale geldiği bir dönem olduğu kaydedildi.  

 

Ocak ayı boyunca gazetecilerin; gözaltı, kötü muamele, fiziksel saldırı, tehdit ve haber takibinin engellenmesi gibi doğrudan ihlallerle karşı karşıya kaldığı belirtilen raporda, “Toplumsal olayların ve siyasal gelişmelerin takibi sırasında uygulanan müdahaleler, gazetecilerin güvenliğini ve mesleki faaliyetlerini hedef aldı. Bu durum, gazeteciliğin kamusal niteliğinin aşındırıldığını göstermektedir. Bu kapsamda Nusaybin’de Rojava’ya yönelik saldırılara karşı düzenlenen eylemleri takip eden gazetecilerden 5 kişi gözaltına alındı. Gazetecilerin yalnızca haber takibi yaptıkları sırada gözaltına alınması, sahada yürütülen gazetecilik faaliyetlerinin kriminalize edildiğini ve kamusal bilginin dolaşımının engellendiğini ortaya koymaktadır” denildi.  

 

Toplumun haber alma hakkı ihlali 

 

Ocak ayında özgür basına ve dijital medya alanına yönelik erişim engellere dikkat çekilen raporda, “Çok sayıda haber sitesi, gazetecilere ve basın kurumlarına ait dijital medya hesapları erişime engellenmiş ya da Türkiye’den görünmez kılınmıştır. Özellikle kadın odaklı ve eleştirel yayın yapan basın kurumlarının hedef alınması, dijital sansürün seçici ve bilinçli biçimde uygulandığını göstermektedir. Bu müdahaleler, toplumun haber alma hakkını doğrudan ihlal etmektedir. Yargı süreçleri gazeteciler açısından giderek cezalandırıcı bir mekanizmaya dönüşmekte; uzun süren davalar, adli kontrol uygulamaları ve art arda açılan soruşturmalar yoluyla kalıcı bir baskı kurulmaktadır. Bazı dosyalarda beraat kararları verilmiş olsa da, yargılamaların kendisi bir yıldırma aracı olarak işlemektedir” ifadelerine yer verildi. 

 

İfade özgürlüğü evrensel hukuk ilkelerini gereği güvence altına alınmalı 

 

2026 Ocak ayı verileri, kadın gazetecilere ve özgür basına yönelik ihlallerin süreklilik arz eden ve birbirini tamamlayan uygulamalar olduğunu gösterdiğine işaret edilen raporda, “Sahadaki gözaltılar, yargı baskısı ve dijital sansür birlikte işletilerek gazetecilik faaliyetinin görünmez kılınması hedeflenmektedir. Ocak ayı raporumuzda yer almasa da Şubat ayının ilk günlerinde de gazetecilere yönelik baskılar devam etti. Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabirlerinden 5 gazeteci gözaltına alınırken, JINNEWS Haber Müdürü Öznur Değer hakkında ise yeni bir soruşturma açıldı. Bu gelişmeler, özgür basına ve kadın gazeteciliğine yönelik yargı baskısının süreklilik gösterdiğini ortaya koymaktadır. MKG olarak bu tabloya dikkat çekiyor; gazetecilere ve özgür basına yönelik tüm baskı, gözaltı, soruşturma ve erişim engellerinin son bulmasını, basın ve ifade özgürlüğünün evrensel hukuk ilkeleri doğrultusunda güvence altına alınmasını talep ediyoruz” sözlerini kullandı.  

 

Gazetecinin yaşam hakkı ve güvenliğine yönelik ihlaller

 

*Saldırıya uğrayan gazeteci: 3 

 

*Gözaltına alınan gazeteciler: 5

 

*Kötü muameleye maruz kalan gazeteciler: 6

 

*Tehdit edilen gazeteciler: 2

 

*Haber takibi engellenen gazeteciler: 1

 

 

Gazeteciye yönelik düşünce ve ifade özgürlüğü ihlalleri 

 

*Hakkında soruşturma açılan gazeteciler: 1

 

*Hakkında dava açılan gazeteciler: 1

 

*Yargılanması devam eden gazeteciler: 12

 

*Tutuklu gazeteci sayısı (04 Ocaklı 2023 itibariyle: 1

 

*İşine son verilen gazeteciler: 1

 

İnternet-Dijital medya mecralarına yönelik erişim engeli 

 

*Kapatılan internet sitesi: 3

 

*Kapatılan dijital medya hesabı: 58 

 

*Erişim engeli getirilen dijital medya platformları: 6 

 

Tutuklu gazetecilerin listesi

 

*Hatice Duman – Atılım Gazetesi Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü

 

*Özden Kınık – TRT çalışanı