‘Terapîya bi ziwanê dayîke lazimîyêk bingehîn a’

  • 11:33 6 Teşrîna verêne 2026
  • NAROJANE
AMED - Demêk ke DER-MEZ xebatanê xo yê derheqê weşîya psîkolojî yê ke bingehê konseptê ziwanê dayîke ser o, nasname û rastîya cimatî ameyê awankerdiş domneno, Psîkologe Heval Zelal Avci, nameyê komeleye ser o dîyar kerd ke a do netîceya kongreya peynî bierjnê, goreyê nê netîceyan xerîteya rayîrî amade bikerê û xebatanê xo bidominê.
 
Komeleya Psîkologan a Mezopotamya (DER-MEZ) çalakîyanê xo serê bingehê ke wareyê psîkolojî nêeşkeno ziwanê dayîke, nasname û rastîya cimatî ra cîya bêro erjnayene domneno. DER-MEZ ke serra 2016’ine de sey însîyatîf amebi awankerdiş, bi taybetî semedo ke psîkologê kurdî bieşkê bi ziwanê xo yê dayîke xebatan bikerê, trawmanê cimatî ser o bivinderê û programanê vernîgirewtişî yê weşîya psîkolojî aver berê, gulana 2024ine de bi hawayêk fermî bi komele.
 
DER-MEZ bi sloganê "Famkerdişê psîkolojîya merdiman bi rayîrê ziwan û nasnameyê înan bixo, lazimîyêk bingehîn o" xebityeno û xebatanê weşîya psîkolojî ke ziwanê dayîke, nasname, aşîtîya cimatî û trawmaya cimatî ser o xorîn benê, domneno. DER-MEZ, dimayê viraştişê sempozyûm, panel û atolyeyan bajarê sey Stenbol û Amedî de û sewbîna pêro herême de, nê demê peyênî de kongreya xo ya ewilî Merkezê Kongreya Ali Emiri yê Amedî de, bi babeta "Ziwan, Nasname û Weşîya Psîkolojî" viraşt.
 
Psîkologe Heval Zelal Avci derheqê çalakîyanê DER-MEZî û kongre de agahîyê hîrayî dayî.
 
Pêro wareyan de xizmetê bi ziwanê dayîke
 
Heval Zelal Avci dîyar kerd ke ê wareyanê cîyayan de pêro beşê cimatî rê xizmetanê terapî bi ziwanê dayîke pêşkêş kenê û vat: "DER-MEZ destpêk de serra 2015ine de sey însîyatîfêk Amed de ame awankerdiş. Bi xêrê zerrîwazanê zaf bajaran de, DER-MEZ serra 2024ine de bi hawayêk fermî bi komele da ke bieşko tewr baş cewab bido lazimîyan. Nê demî de ma zaf projeyê cîyayî ca ardî. Ma semedê tutan û ciwanan hîkayeyanê terapiyî bi ziwanê kurdkî amade kerdî; no proje nika qonaxê çapkerdişî de yo. Dimayê erdlerzî, ma semedê merdimanê herême ke felaket ra tesîr bîbî, xizmetanê terapî bi ziwanê dayîke pêşkêş kerd. Çarçewaya felaketanê tebîîyan de, sey şewatê Çinarî ma hewl da ke bi rayîrê paştdayîşê şaredarî û îdarekarîyanê herêmî dir, xizmetanê terapî bi ziwanê dayîke pêşkêş bikerê. Xêrcê nînan, xeylêk hevalê ma yê pisporê psîkolojî est ê ke wareyanê cîyayan de xebitênê."
 
‘Demo ke bi ziwanê xo yê dayîke terapî bigîrê, xo başêr hîs kenê’
 
Heval Zelal Avci, bi vatişê ke kesî eşkenê bi hawayêk azad bi ziwanê xo yê dayîke qisey bikerê û xo başêr hîs bikerê, wina vat: "Sey DER-MEZ, ma her tim bi xo rasterast xizmetanê terapî pêşkêş nêkenê. Labelê, bi rayîrê paştdayîşê îdarekarîyanê herêmî û sazsîyanê cîyayan dir, ma eşkenê demo ke lazimî virazîyo xizmetanê terapî pêşkêş bikerê. Ma wareyî de bi zelalî vînênê ke wareyê terapîya bi ziwanê dayîke de vengîyêk pîl est o. Cewabê ke ma merdiman ra gênê zî nê yewî paştrast kenê. Merdim bi pêroyî, teyna semedê terapî nê, hewcedarê xizmetanê bi ziwanê xo yê dayîke yê. Demo ke merdim serdayîşê nêweşxaneyêk keno, girewtişê xizmetî doktor yan zî hemşîreyêk ra bi ziwanê xo yê dayîke zaf muhîm o. Merdimî nêbîyayîşê nê çîyî bi hawayêk xorîn hîs kenê. Ê neql kenê ke demo ke terapî bi ziwanê xo yê dayîke gênê, eşkenê xo başêr îfade bikerê û xo başêr hîs bikerê."
 
‘Çalakî goreyê lazimîyan yenê formkerdiş’
 
Heval Zelal Avci dîyar kerd ke dimayê kongreya înan a peynî, xebatê înan ê ameyoxî do zêdeyêr ziwan û çarçewayanê cimatî ser o bibê û wina vat: "Ma kongreya xo viraşt. Na kongre, rastî de, rasterast bi a bingehî ra girêdayî ya ke DER-MEZ ser o ameya awankerdiş. Pêşkêşkerdişê xizmetanê terapî bi ziwanê dayîke û fîkrê xebitnayîşê testanê psîkolojîkan bi ziwanê dayîke, bi taybetî bi kurdkî, awankerdişê DER-MEZî de wayîrê cayêk merkezî bi. Qerarê ma yê ke ma ziwan bikerê babeta sereyîn ya na kongre, bi na rastî rê girêdayî ya. Xora, bîyayîşê ma bi ziwanê ma girêdaye yo. Demo ke ma babeta kongre weçînayîne, ma bi taybetî bala xo da nê çîyî ser. Prosesê bêro de, xebatê ma do zêdeyêr ziwan û çarçewayanê cimatî ser o dewam bikerê. Çalakîyê DER-MEZî goreyê lazimîyanê cimatî yenê formkerdiş. Serdemê vernî de, ma do netîceyanê kongre bierjnê, serê bingehê înan xerîteyêka rayîrî tespît bikerê û xebatanê xo bidominê.”