Melek Avci

 

ANQARA - Sîyasetmedara Danîmarkayî Pernîlle Frahm a ke yew kesanê ke semedê heqê hêvîye veng da Komîteya Wezîranî ya Şûraya Ewropayî wina va: “Na mesela semedê zaf sîyasetmedaran ê tepişte yê Tirkîya muhîm a. Eynî wextî de Prosesê Aştîye ya mîyanê Kurdan û Tirkîya de zaf muhîm a. Birêz Ocalan nê muzakerayan de rolêk muhîm kay keno.”

 

Komîteya Wezîranê Şûraya Ewropayî (KWKE) derheqê heqê hêvîye de Tirkîya ra waşt ke gamî bêrê eştiş û no proses bidomîyo. Dadgeha Heqê Merdiman a Ewropayî (DHME) na mesela de qerar dabî û semedê nê qeraran Tirkîya bi serran binê kontrolê Komîteya Wezîran de ya. La heta ewro semedê nê hişyarîyan tu gamêka somute nêameye eştiş.

 

Demê ke komîte êlula 2025ine de wext dabî Tirkîya, hezîrane de peynî beno. Komîte qerarê ke da de Prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî û Komîsyonê Piştîdayîşê Millî, Yewîye û Birayî ke meclîs de ame awankerdiş nîşan da û meseleya ke game bêro eştiş de waşt ke ganî qanûnî meclîs de bêrê munaqeşekerdiş.

 

Komîteya Wezîran, Dosyaya Koma Gurbanî kombîyayîşê Heqê Merdiman ê Hezîrana 2026ine de rojevê xo de nêvist. Goreyê teqwîmê komîte yeno pabebîyayîş ke dosya ancî aşma êlule de bêro girewtiş.

 

Heto bîn ra zî Tirkîya esasê waştişanê ke komîte kerd de hema derheqê dosya de tu planêk çalakîye ya newe yan zî raporêk averşîyayîşê rojeve pêşkêş nêkerd.

 

Vengê Şûraye dewam kenê

 

Tirkîya hema tu çîyêk nêkerd. Rêxistinê huqûqî, komela sivîlî amadekerdişanê xo kerdî û veng dayî Şûraye. Wareyê mîyanneteweyî ra 250 ra zêde sîyasetmedar, akademîsyen, sendîkaker û temsîlkarê komela sivîlî, derheqê rewşa Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî de aşma gulane de mektube şirawitî Komîteya Wezîranê Şûraya Ewropayî rê.

 

Yew kesa ke name şirawit aktîvîste û sîyasetmedara Danîmarkayî parlamentera parlamentoya Ewropayî ya verên Pernîlle Frahm bî. Pernîlle Frahm derheqê mesela de qisey kerd.

 

‘Rewşa birêz Ocalanî yena binpaykerdiş’

 

Pernîlle Frahm va ke na dosya hetê Şûra ra bi serran nîna girewtiş û va: “Sebebê şirawîtişê mektuban no bî ke ma bale biancê rewşa zîndanê Tirkîya ser. Semedê cezaya muebetî hêvîya ke do semedê tepişteyan baş bibo orte ra wedarneno. Şûraya Ewropayî rewşa Birêz Abdullah Ocalanî binpay kena. Birêz Ocalan, Nelson Mandelayî ra dergêr tepişte mendo. Tirkîya kesêk sey terorîstî îlan kena û heqanê ci destê ci ra gêna. No binpaykerdişê heqî yê cidî yo.”

 

‘No semedê tepişteyanê sîyasî yê Tirkîya muhîm o’

 

Pernîlle Frahm eşkera kerd ke aye hemverê Şûraya Ewropayî rêzdar a û wina dewam kerd: “La nêcaardişê Peymana Heqê Merdiman a Ewropayî problemêk cidî yo. Hêvîdar a ke Şûraya Ewropayî derheqê Tirkîya de prosesêk dest pêbikero. Na mesele semedê tepişteyanê sîyasî yê Tirkîya zaf muhîm a. Birêz Ocalan muzakerayan de rolêk muhîm kay keno. Rolêk merkezî kay keno. Eynî wextî de Prosesê Aştîye ya mîyanê kurdan û Tirkîya de zaf muhîm o. Birêz Ocalan nê muzakerayan de rolêk muhîm kay keno.”

 

Pernîlle Frahm wina qedêna: “Welatêk ke bi şarê xo û welatê cîranê xo dir şerî de yo ne aştî, ne demokrasî, ne zî aramî ano. Şarê kurdî û tirkî yê tewr baş heq kenê. Nê semedî ra semedê ke ma bale biancê mesele ser o ma mektube şirawit Komîteya Wezîran.”