Dîlan Kunt Ayan: Ganî qanûnî bi lezkî bêrê caardiş

  • 10:18 30 Adare 2026
  • NAROJANE
Melek Avci
 
ANQARA - Dîlan Kunt Ayan va ke ganî prosesî de qanûnî lezkî bikewê cuye û derheqê qanûnanê agêrayîşî û Îmraliyî de zî wina va: “Heta statuyê awanîye çin bo, a awanî bi qanûnan nêkewena binê asayîşî û nêro pênasekerdiş, nameyê ci ha Zîndanê Îmraliyî ha a awanî ya. Hewcedarîya statuyêk est a.”
 
Prosesê “Aştî û Cimatê Demokratîk” dewam keno û meydanê Newroze de venga gamanê huqûqî û azadîya Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî meclîsî rê ame kerdiş. DEM Partî va ke na çarçewa de xebatê huqûqî hema hema qedênayî û dewlete dimayê roşanî nîşan daya zî, na rey semedê serrastkerdişanê huqûqî aşmanê hezîrane-temmuze nîşan da. Averşîyayîşê herême hewcedarîyêk lezkî vecena orte û mîyanê Rayberê Şarê Kurdî û heyeta Îmraliyî de zî 27ê adare de pêvînayîşêk 5 saetan pê ame.
 
Parlamentera DEM Partî Dîlan Kunt Aydan derheqê gamanê huqûqî de ercnayîş kerd.
 
‘Ma sey DEM Partî xebatanê xo temam kerd’
 
Dîlan Kunt Ayan dîyar kerd ke xebatê ke çarçeweya prosesî de heta nika ameyî kerdiş bi qîmet ê û îqtîdar her rey bi nêzdîbîyayîşê taloqkerdişî nêzdî bîyo. Dîlan Kunt Ayan wina va: “Ma Newroze de hîs kerd ke waştişanê eşkera yê şarî est ê. Ma waştişanê ke ganî lezkî qanûnî bikewê cuye vînenê. Bi milyonan kesî meydanan de azadî û demokrasî ard ziwan. Bêguman pabebîyayîşanê ma meclîs ra est ê. Nê çî çî yê? Ganî nê bi çend sernameyan nêro fahmkerdiş. Bi hîrayî û pêroyî; heqê definkerdişî ra bigîre heta vînîbîyayeyan, TCKyî ra heta TMKyî û qanûnê înfazî. Semedê ke huqûqêk komelî bêro awankerdiş ma mesayîyêk pîl kerd. Ma şenê vajê ke DEM Partîyî xebatanê xo temam kerdî.”
 
Xebatanê huqûqî de çi est ê?
 
Dîlan Kunt Ayan va ke verê ke nê xebatî bêrê komîsyonê îhtîsasî yê meclîsî, hemkarîya bi partîyê sîyasîyan dir muhîm o û semedê nê zî wina va: “Hewcedarîya lezbîyayîşî est a. Çimkî her partî ganî fikrê xo vajê, vurîyayîşanê qanûnî bîyarê nokteyêk û dima pêşnîyazîyêk hembeş bivejê û bêro komîsyonê îhtîsasî. Ma çî ser xebate kerd? Bêguman Qanûnê Têkoşînî bi Terorî dir est o. Yê dîyin Qanûnê Înfazî est o. Semedê ke qerarê DDBî û DHMEyî bêro caardiş xebatê ma est ê. Heqê definkerdişî, pênasekerdişê welatîbîyayîşî yê desturê bingehênî de û zaf sernameyê bînan. Nê meseleyan de û zafanêyê bînan de xebatê ma est ê.”
 
‘Qanûnê taybet ganî binê serkêşîya Birêz Ocalanî de PKKyî dir munaqeşe bikero’
 
Dîlan Kunt Ayan wina dewam kerd: “Wexto ke meseleya ‘qanûnê taybet’ munaqeşe kenê, ma vanê ke na nokta de ganî muxatabê esasî Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan û PKK bi xo nê munaqeşeyî bikerê. Hetê muhtewa, çarçewa û usulî de ganî bi Birêz Ocalan û rêxistinê ey dir pêvînayîş bêro kerdiş. Çimkî yê ke nê qanûnî ra feyde gênê ê yê. Qanûnê ke ma sey qanûnê agêrayîşî bi name kenê, muxatabê înan ê yê û ancax binê serkêşîya Birêz Ocalan de û endamanê rêxistinê ey de ganî bêro kerdiş.”
 
‘Wexto ke qanûn çin bo venga agêrayîşî bêmana yo’
 
Dîlan Kunt Ayan dewam kerd û ard ziwan ke yew meseleyanê bînan ê muhîm vatişanê ‘wa prosesê veradayîşê çekan temam bibo dima’ yo û nê çî ard ziwan: “Semedê ke nê qanûnî bivejê, qalê tescîl û tespîtan kenê. Aşmê temmuze de veşnayîşê çekan îfadeyê îradeyî yê zelal o. Ganî no eşkerayî rêze ra nêro dîyayîş. Yew meseleyanê bînan, agêrayîşê endamanê rêxistinê yê ke çekan veradayî yo û na manaya ke 314 û 302yî ra yenê muhakemekerdiş. Eke ma qalê çareserîyêk bikerê, ganî serrastkerdiş bêrê kerdiş. Ganî endamê rêxistine bêrê û dima entegrasyonê tîya de sîyasetê demokratîkî de mende bimanê. La hema qanûnêk çin o. Wexto ke qanûnêk çin bo ameyîşê endamanê rêxistinê zî, venga agêrayîşî înan rê kerdîş cay xo de nîyo.”
 
‘Muhîm nêbîyayîşê awanîye nîyo, statuyê aye yo’
 
Dîlan Kunt Ayan derheqê munaqeşanê ke awanîyêk Îmraliyî de zî qisey kerd û wina dewam kerd: “Muhîm statuyê ke ca gêno yo. Heta statuyê awanîye çin bo, heta a awanî bi qanûnan nêkewo binê asayîşî û nêro pênasekerdiş, nameyê ci ha Zîndanê Îmraliyî ha awanî yo. Tena hetê fîzîkî de şekilê ci bivurîyo. Nê hetî de heta statu çin bo, bîyayîşê awanîye zî muhîm nîyo. Ma nê her rey vanê. Heqê hêvîye û statu eynî çî nîyê. Heqê hêvîye sere de Birêz Ocalan û bi hezaran tepişteyan tesîr keno. Ganî no wina bêro dîyayîş. No bi xo mecburî yo. La statu çîyêk bîn o. Birêz Ocalan muxatabê prosesî yo. Ganî lezkî bêro dayîş û Abdullah Ocalan bi hawayêk azad û şertê baş de bixebitîyo. Nê semedî ra ma vanê ke desturêk bingehênî yê newe hewcedarî est o.”