OHD: Semedê ziwanê dayîke gamê qanûnî gerek kenê
- 14:15 19 Sibate 2026
- NAROJANE
MERKEZÊ XEBERAN - OHD, xeylêk bajaran de bi minasebetê 21ê Sibate eşkerayîye da û va: "Pêro astengîyê huqûqî û pratîkî yê vernîya caardişê ziwanê kurdkî ganî bêrê wedaritiş semedo ke kurdkî azad û serbest bê, gamê qanûnî û destûrî yê lazimî ganî bêerewkewtişî hetê TBMM’yî ra bêrê eştiş.”
Şubeyê Komeleya Huqûqnasê Semedê Azadîye (OHD) xeylêk bajaran de çarçewaya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya de semedo ziwanê kurdkî ziwano fermî û perwerdeyê eşkerayî dayî.
Riha, Wan, Cizîrê Şirnexî, Mêrsîn û Amed de verê edliye de eşkerayî ame dayîş û pankartê “Ganî ziwanê kurdkî bibo ziwanê fermî û perwerdeyî” ame akerdiş. Sewbîna dimayê eşkerayîye, mektûbê ke hetê avûkatan ra ameyê îmzekerdiş Serekê Parlamentoyî rê ameyî şirawitiş.
Metnê hempar ê OHD'yî de wina ame vatiş:
Pêro ziwanî erjê bingeyinî yê merdimîye yê û wayîrê eynî heqan ê.
Ziwanê kurdkî erjêko tewr bingeyinî yê kurdan û merdimîye yo û yew semedê estbîyayîşê yê kurdan o. Bi hewa, rayîr û metodanê cîya-cîyayan, çinhesibnayîş, qedexekerdiş, asîmîlekerdiş, vernîgirewtiş, sînordarkerdiş û hewldayîşê seba helênayîşî û orterawedaritişê ziwanê kurdkî, sucêko tewr girdî yê vera merdimîye yo. Na heqîqete ra; ganî ziwanê kurdkî, hetê pêro sazî û dezgeyanê pêro dewlet û mîyandewletan ra, bi taybetî hetê Dewleta Tirkîya ra bi hewayêko resmî bêro şinasnayene û şuxulnayîşê ey pêro qadanê komelkî û cuye de, her hetî ra azad û serbest bo.
Kurdkî, tena hacetê komunîkasyonê cuya rojane ney, hemwextî de hîs û dinyaya şarî, berardişê fikran û kiriştişê vîrê komelkî yê şarî rê erjêk a. Warê umûmî de şinasnayîş û pawitişê ziwanî; zafhûmarîya kulturan, sîstemê demokratîkî yê komelkî û heqê merdiman rê zaruretêk o.
Seke yeno zanayene 1999î de hetê Yewîna Netewan (YN) Rêxistinê Perwerdeyî, Zanistî û Kulturî (UNESCO) ra roja 21ê Sibate semedê zafkulturîye û zafziwanîye, sey Roja Ziwanê Dayîke ya Mîyannetewî ameya qebulkerdene. Nê semedî ra goreyê prensîbê ‘’ganî pêro ziwanê yê dinya seyyewbînî wayîrê heqan bibê’’ ganî Kurdkî zî nê heqî ra îstîfade bikero.
Nê bingeyî de; bi destpêkkerdişê Komeleyê Huqûqnasê Semedê Azadî û paştîdayîşê pêro huqûqnasan ra; 15.08.2025î de kampanyayêk ame viraştene ke prosesî aştî yo ke nika tirkîya de dewam keno, ganî nê waştişî hetê huqûqî ra bêrê ca û bipawîyê, nê şertan rê 2.000î ra zêdêrî huqûqnasî îmzayî eşt ê û nê çîyan ardî ziwan.
Goreyê nê şumûlî;
* Ziwanê kurdkî bi hewayêko resmî bêro şinasnayene û bibo wayîrê statuyî.
* Ziwanê kurdkî verdibistanan ra heta unîversîteyan bibo ziwanê perwerdeyî.
* Vernîgirewtişê xebetnayîşê ziwanê kurdkî ser o pêro astangîyê fîîlî û huqûqîyî ganî wedarîyê, semedê azad û serbestbîyayîşê ziwanê kurdkî, ganî teqez bilezûbezî gamê qanûnî û qanûnêbingeyînîye hetê TBMMî ra bêrê eştene.
Ma nê huqûqnasê ke nê metnî de îmzayê ma est ê, ma veng danê ke; nê waştişanê ma bêrê verê çiman, semedo ke kurdkî bibo wayîrê statuyê fermî û bibo ziwanê perwerdeyî ganî Meclîs bêvindertiş û apeyvistişî, wa xebatanê qanûnî rê gamî bêrê eştene.”
