NAVENDA NÛÇEYAN - Di roja 32’yemîn a xwepêşandanên seranserî Rojhilat de, raporên girtinên girseyî, gulebarana rasterast ji aliyê hêzên ewlehiyê ve, destwerdanên li navendên tenduristiyê û ragirtina xwepêşanderan a di navendên binçavkirinê yên nenas de, berdewam dikin.

 

Bi sedan kes di xwepêşandanên berdewam ên li çend bajarên Îranê de hatine binçavkirin. Raport nîşan didin ku hêzên ewlehiyê rasterast gule berdane, destwerdan li navendên tenduristiyê kirine û xebatkarên tenduristiyê, sendîkavan û xwendekaran çalakvan girtine. Qutbûna înternetê, nezelaliya di pêvajoya dadweriyê de û ragirtina kesên li deverên nenas, fikarên li ser binpêkirinên mafên mirovan zêde kirine.

 

Li gorî çavkaniyên li Rojhilat, hebûna hêzên ewlehiyê li Seqiz, Bukan û Senendecê bi awayekî berbiçav zêde bûye; bajar bi bandor veguheriye garnîzonên leşkerî. Tedbîrên ewlehiyê yên tund atmosferek tirs û zilmê afirandine, bi giranî zirarê dane jiyana rojane û hesta ewlehiya psîkolojîk. Li Dêhgolan û Cewnrûdê du kes ji ber beşdarbûna li xwepêşandanan hatin binçavkirin. Hêzên ewlehiya Îranê her wiha li Kirmaşanê mala çalakvanekî sendîkayan lêgerîn kirin, eşyayên wî yên şexsî û dîjîtal desteser kirin û ew ji bo ajanseke ewlehiyê hate gazîkirin. Derbarê sedema girtinê de ti agahî nehat parvekirin.

 

Li gorî daneyên Herana, hejmara miriyên piştrastkirî di roja 31’an a xwepêşandanan de gihîştiye 6 hezar û 221’an, piraniya van xwepêşander û zarok bûn. Mirinên di bin lêpirsînê de wekî 17 hezar û 91 hatine ragihandin. Hejmara giştî ya binçavkirinan 42 hezar û 324 bû û hejmara birîndarên giran 11 hezar û 17 bû. Bi sedan îtîrafên bi zorê û bi deh hezaran serlêdanên ji dezgehên ewlehiyê re jî hatine tomarkirin. Hat ragihandin ku welatî, çalakvan, xwendekar, kêmnetewên olî û xebatkarên tenduristiyê di dema tepeserkirina xwepêşandanan de bi berfirehî hatine binçavkirin. Wêneyên ji qadê binpêkirinên mafên mirovan ên cidî, di nav de gulebarana rasterast, tundiya giran û destwerdana li navendên tenduristiyê eşkere kirin.

 

Di rojên dawî de, sê xwepêşander li Garçak û du li Şahrud hatin binçavkirin. Rayedaran binçavkirin bi tawanên wekî şewitandina ambulansan û vandalîzekirina bankan rewa kirin. Lê belê, nasname, rewşa qanûnî û cihên kesên hatine binçavkirin nehatin eşkere kirin. Her wiha, mamosteyekî werzîşê li Kelaçayê di 18’ê Çileyê de hate binçavkirin û birin Reştê; li Meşhedê, welatiya Behayî ya 22 salî Setareh Azadî ji aliyê hêzên ewlehiyê ve di 2’yê mehê de hate binçavkirin.

 

Zilamek 29 salî ku li Kermanê dijî nêzîkî hefteyekê ye hatiye binçavkirin û cihê wî nayê zanîn, Ew bi "serkêşiya xwepêşandanan" tê tawanbarkirin. Xwendekarek ji Zanîngeha Teknîkî ya Amirkebîr û Sekreterê Giştî yê Yekîtiya Xwendekarên Îslamî di 7’ê mehê de li mala xwe hate binçavkirin û amûrên wî yên elektronîkî hatin desteserkirin. Li Hemedanê, çalakvanekî mamoste di 19’ê Çileyê de li mala xwe hate binçavkirin; telefonên malbata wî hatin desteserkirin û piştî 12 rojan lêpirsînê, ew bi fermana girtina mehekê şandin Girtîgeha Elvendê.

 

Hirkani ragihand ku zilamekî 30 salî ji Lengerud di 18 rojan de hate binçavkirin û hîn jî bêdawî li Girtîgeha Ezberam a Lahicanê tê girtin. Pênc kesên din jî derbarê xwepêşandanên li Babil û Lahicanê de hatin binçavkirin. Di nav wan de Zahra Haydarpur a 60 salî jî heye. Li Kerajê, Fariba Asadi di 6’ê mehê de li mala xwe hate binçavkirin. Çar kes li Esferayinê hatin binçavkirin; yek ji birîndaran di 4’ê mehê de hate girtin û yek jî berî ku dermankirinê biqedîne ji nexweşxaneyê hate derxistin. Li Sirjanê, rêveberek nexweşxaneyek teqawîtbûyî û hemşîreyek ku alîkariya xwepêşanderan dikir hatin binçavkirin; jina wî û keça wî jî di 3’yê mehê de hatin girtin.

 

Di 18-19 Rojan de li dehan bajaran xwepêşandanên nû dest pê kirin. Vîdyo ji ber qutbûna înternetê dereng man; dîmen nîşan dan ku guleyên rasterast, welatiyên ku birîndaran hildigirin û morg ji kapasîteya xwe derbas dibin. Ev vîdyo tundî û hewldanên veşartina rastiyê ji vegotinên fermî wêdetir eşkere dikin.

 

Digel ku qutbûna înternetê berdewam dike, Wezîrê Ragihandinê ragihand ku rojane 500 milyar Toman zirara aboriya dîjîtal û bi tevahî 5 trîlyon Toman zirar dîtiye; 10 milyon kes rasterast bandor bûne. NetBlocks ragihand ku înternet hîn jî bi "lîsteya spî" bi tundî hatiye sînordarkirin û nevegeriyaye rewşa xwe ya normal.