Neslîhan Kardaş  

 

ŞİRNEX - Leyla Kulter ku nêzîkî 20 salan e terzîtiyê dike, got, "Berê me fistanek bi 20 lîreyî didirût, niha em tenê dikarin bi hezar lîreyî bidirûtin. 

 

Ji ber vî bihayê zêde êdî kes nikare cil û bergan bikire û bi piranî kirê dikin."

 

Krîza aborî ya li Tirkiye û Kurdistanê ya ku roj bi roj kûrtir dibe, hêdî hêdî bandorê li her aliyê jiyanê dike. Jin û zarok di nav wan kesên ku herî zêde ji vê krîza aborî bi bandor dibine. Têkoşîna ku jin di her aliyê jiyanê de didin, di warê aborî de jî berdewam dike. Leyla Külter ya ku nêzîkî 20 salan e li Şirnexê terzîtiyê dike, yek ji wan jinan e ku bi keda xwe li dijî krîza aborî têdikoşe. Leyla Kulter bi makîneya dirûnê ya ji bo mala xwe bi derfetên xwe kirî dest bi terzîtiyê kir. Leyla îro bi bikargeha  terzîtiyê  ku li Şirnexê vekiriye, pîşeyê ku bi tena serê xwe fêr bûye didomîne.

 

Leyla Kulter li ser karê xwe, pêvajoya destpêkirina pişeyê xwe û bandorên krîza aborî de axivî.

 

Leyla Külter diyar kir ku di salên 1990'î de piştî ku gundê wan hate şewitandin û valakirin, ew koçî navenda bajarê Şirnexê hatiye kirin û got, "Em ji gundê Av Masîk in. Piştî ku gund hate şewitandin, em neçar man ku em gund bihêlin û em koçberî navenda bajarê Şirnexê bibin. Ez li navenda bajarê Şirnexê mezin bûm. Piştî zewacê, ez 12 salan li Edeneyê jiyam. Dema ku ez li wir bûm, ez di karên wekî berhevkirina fistiqan de xebitîm. Dema ku ez li wir bûm, min ji hevjînê xwe xwest ku ji min re makîneyek dirûnê bikire. Wê demê makîne ne wekî yên niha bûn. Modelên kevin hebûn ku bi piya dihatin xebitandin. Piştî ku min makîneya dirûnê stend, min hêdî hêdî dest bi fêrbûna dirûnê kir."

 

'Ev 20 sal in dirûtinê dikim'

 

Leyla Kulter, rave dike ku dema wê dest bi dirûtinê kiriye biha ne ewqas zêde bûn û got, "Dema ku min makîne kirî, me bi 50 quruş perçe dirûtina kincekî dikir. Min kincên kincên piçûk dirûtin, wan diguherandin û kurt dikirin. Piştî ku ez 12 salan li Edeneyê mam, min ew makîne firot û em çûn Şirnexê. Min makîneya ku ez hîn jî bi kar tînim kirî. Ez nêzîkî 20 salan e vî karî dikim. Dema ku min dest bi dirûtinê kir, min tiştek nizanibû. Ez neçûm qursekê jî. Ez nikarim bixwînim û binivîsim. Ji ber ku em ne xwende bûn. Li şûna ku me bişînin dibistanê, me dişandin çêrandina ajalan."

 

Leyla Kulter, ku got wê li malê fêrî terzîtiyê bûye, got, "Wê demê biha ne wisa bûn. 50 kuruşê wê demê wekî 200 lîreyê niha ye. Wê demê, dema ku em diçûn bazarê, me dikarîbû bi 100 lîreyan tevahiya kamyonek tişt bikiriya. Lê niha, em nikarin bi hezar lîreyan tiştekî baş bikirin. Ji ber ku hevjînê min gelek pirsgirêkên tenduristiyê hene, ez ew kes im ku debara malbata xwe dikim."

 

'Êdî kes cil û bergan nadirû'

 

Leyla Külter ku diyar kir  9 sal in dikana wê heye, got ku her çend ew di vekirina wê de rastî gelek zehmetiyan hatibe jî ji bo debara xwe dev jê bernedaye. Leyla Kuşter ku li vê kargehê gelek karên cûda yên dirûtinê dike, ji dirûtina cilên herêmî bigire heta kurtkirin û tamîrê jî dike û got, "Carinan hin kes berhemên xwe yên destçêkirî tînin û ez wan li vir difiroşim. Ez ji van berheman di navbera 50 û 100 lîreyan de qezenc dikim. Lê îsal kar pir xirab e. Mînak, par me ji bo newrozê nêzîkî 20 cil û berg siparîş wergirtin, lê îsal me tenê 3 dirûtin. Ez hem lênêrîna mal û hem jî karê xwe dikim. Krîza aborî bi rastî jî li ser min pir dijwar e. Wekî ku hûn dizanin, bihayê her tiştî pir zêde bûye. Pere nirxa xwe winda kiriye. Berhemek ku me berê bi 20 lîreyan dirût niha hezar lîre ye. Bi zêdebûna bihayan re, êdî kes nikare cil û bergan ango fîstanan çêbike. Niha her kes kirê dike, kes nakire."