Ji 35 saziyên mafên zarokan li dijî binçavkirina banga hevpar

  • 14:23 18 Sibat 2026
  • Zarok
NAVENDA NÛÇEYAN - Li Îranê 35 rêxistinên mafên zarokan, girtin û binpêkirinên mafên mirovan ên zarokan şermezar kirin, daxwaza berdana hemû zarokên girtî û rawestandina tavilê ya pratîkên girtin û darizandinê kirin.
 
Li Îranê, 35 rêxistinên parêzvanên mafên zarokan, li dijî binçavkirina zarokan û binpêkirina mafên wan ên bingehîn daxuyaniyek hevbeş weşandin.
 
Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku destwerdanên bi zorê yên ku zarok û ciwanan hedef digrin, civakek bi ewle ava nakin, berevajî vê yekê bêewlehî û zirarên kûr û mayînde dihêlin.
 
Daxuyaniya Hevpar a Saziyên Parastina Mafên Zarokan wiha ye:
 
Piştî nebûna bersivê ya ji bo nameyên me yên berê, em mîna saziyên civaka sivîl ên ku vê daxuyaniyê îmze kirine, binçavkirina zarokan, vekirina doz û weşandina îtîrafên bi zorê mîna êrîşek li ser rûmeta mirovan û binpêkirina erkên navneteweyî yên mafên zarokan dibînin û şermezar dikin.
 
Li gorî Peymana Mafên Zarokan, "berjewendiyên baştir ên zarok" û mafên jiyanê û pêşketinê bingeha hemû biryarên der barê kesên di bin 18 salî de ne. Binçavkirin, zexta derûnî û îtirafên bi zorê li dijî van rêgezan e.
 
Li gorî Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovan, hemû kes xwediyên mafên rûmet, ewlehiya kesane, qedexekirina muameleya biçûkxistin û darizandinek adil in; ev rêgez ji bo zarokan zêdetir girîngtir in. Weşandina îtîrafên bi darê zorê di medyayê de nepenî û rûmeta zarokan binpê dike, gefê li tenduristiya wan a derûnî dixwe û pêşeroja wan a perwerdeyê dixe xeterê. Ketina hêzên ewlehiyê nava hinek dibistanan, jîngeha perwerdeyê vediguherîne atmosfereke tirsê û bêdengiya rayedaran bi berpirsiyariyên qanûnî û exlaqî re ne lihevhatî ye.
 
35 saziyan di daxuyaniya xwe de wan daxwazan rêz kirin:
 
“Berdana bê şert û merc a hemû zarok û ciwanên di bin çavan de,
 
Rawestandina tavilê ya pêkanînên girtin û darizandinê yên li dijî zarokan,
 
Qedexekirina bê şert û merc a bi tevahî û bê şert û merc a weşandina îtirafên bi zorê yên zarokan di medyayê de,
 
Astengkirina ketina hêzên ewlehî û qanûnê ya ji dibistan û hawirdorên perwerdeyê,
 
Pêşkêşkirina piştgiriya lezgîn a derûnî, civakî û perwerdeyê ya ji bo xwendekarên mexdûr,
 
Ji aliyê Wezareta Perwerdeya Neteweyî ve der barê xwendekarên ku di xwepêşandanên dawî de zirar dîtine, hatine girtin û rastî binpêkirinan hatine pêşkêşkirina raporek zelal û hesabdayîna ji bo binpêkirinên mafên mirovan.”
 
Di daxuyaniyê de wiha hat gotin: “Bikaranîna hestên zarok û ciwanan a ji bo armancên siyasî yan partîzanî ji aliyê hemû kes û koman ve tê şermezarkirin û berpirsiyariyeke hevpar e ku mirov pêşî li wan bigre ku bibin amûrên têkoşînên desthilatdariyê û rûmet, ewlehiya wan a derûnî û fîzîkî biparêze.
 
Destwerdanên bi darê zorê yên li dijî zarok û ciwanan civakek ewle ava nakin û berevajî vê yekê bêewlehî û zirarên mayînde dihêlin. Berpirsyariya vê pêvajoyê li ser milên biryarderan e û girîng e ku dewlet bi awayekî çalak girêdayî mafên jiyan, mayînde û pêşketina zarokan bimîne.”
 
Saziyên îmzekar:
 
1. Tora Alîkariyê
 
2. Komeleya Ahba
 
3. Komeleya Dara Çûkê
 
4. Komeleya Lêkolînên Perwerdeyê ya Pouya
 
5. Komeleya Pajhwok a Hêviya Zarokan (Pakistan)
 
6. Komeleya Parastina Mafên Zarokan
 
7. Komeleya Piştgiriya Zarok û Ciwanên Astengdar
 
8. Komeleya Piştgiriya Zarokên Karker
 
9. Komeleya Piştgirî û Alîkariya Zarok û Ciwanên di aliyê Civakî de Lawaz
 
10. Komeleya Dara Biçûk a Jiyanê
 
11. Komeleya Evîndarên Zarokan a Pouyesh
 
12. Komeleya Nivîskarên Zarok û Ciwanan
 
13. Komeleya Zanîn û Qenciyê
 
14. Weşanên Peymana Aştiyê
 
15. Weqfa Pêşxistina Aştî û Qenciyê
 
16. Komeleya Parastina Zarokên Karker û Kolanan
 
17. Konseya Pirtûkên Zarokan
 
18. Qeshm, Giravek ji bo Zarokan
 
19. Yekîtiya Mamosteyên Îranî (Tehran)
 
20. Koma Xebatkarên Xêrxwaz û Hevxem
 
21. Koma Çand û Civakî ya Kiana
 
22. Dayikên Aştiyê yên Îranî
 
23. Navenda Hêzdarkirina Mehr a Rastin
 
24. Enstîtuya Pêşxistina Kalîteya Jiyana Jinan a Athena
 
25. Enstîtuya Mirovahî û Zehmetiya Erk
 
26. Enstîtuya Pêşveçûna Ordibehesht
 
27. Enstîtuya Efsûna Bûka Baranê
 
28. Enstîtuya Rahman (Mezinbûn, Piştgirî, Raman)
 
29. Enstîtuya Pêşveçûna Jêhatîbûna Zarokan a Mehr
 
30. Enstîtuya Hêzdarkirina Mehr û Mah
 
31. Enstîtuya Hêzdarkirina Nedaye Mandeghar Darvazeghar
 
32. Enstîtuya Çalakvanên Civakî ya Farzaneh
 
33. Enstîtuya Navid Zendige Kusha
 
34. Enstîtuya Alîkariya Zarokan a Pouya Kar
 
35. Weqfa Alîkariya Zarokan a Tabatabaeî