İSTANBUL - Aleviler ile ilgili tarihsel bir düşmanlık varmış gibi gösterilmeye çalışıldığını belirten Gazi Cemevi Yöneticisi Arzu Erdoğan, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a atfedilen sözlerin doğrudan muhatabına sorulması gerektiğini söyledi. Arzu Erdoğan, “Barış mücadelesinin yürütüldüğü bu kadar hassas bir dönemde neden toplum ayrıştırılmaya çalışılıyor?” diye sordu.

 

Alevilere yönelik yüzyıllardır sürdürülen ayrımcı ve nefret söylemleri, barış ve demokratik toplum tartışmalarının yürütüldüğü süreçte yeniden gündeme taşındı. Gazi Cemevi Yöneticisi Arzu Erdoğan, Alevilere dönük söylemlere ilişkin yürütülen tartışmaları ve Alevilerin barış sürecindeki rolünü JINNEWS’e değerlendirdi.

 

‘Alevilik tek bir kalıba sığdırılamaz'

 

Dışarıdan yapılan tanımlamaların ve Alevi inancına dönük eksik değerlendirmelerin neden her defasında bir krize dönüştüğüne ilişkin soruyu yanıtlayan Arzu Erdoğan, Aleviliğin tarihsel ve coğrafi derinliğine işaret ederek inancın tek bir çizgiye indirgenemeyeceğini söyledi. Arzu Erdoğan, “Alevi inancı ve içtihadı, yolu, yol öğretisi çok kültürlü, çok dilli, yolun kültürü ve çok hafızası olan bir dildir. Alevi Bektaşi inancını kim değerlendirirse değerlendirsin, tek bir yönüyle değerlendirmesi eksik kalıyor. Ta İran coğrafyasından, Irak coğrafyasından başlayıp Balkanlar’a kadar uzanan, tüm Anadolu’da karşılığı olan bir inanç ve ritüellerinden bahsediyoruz. Kim değerlendirirse değerlendirsin, iyi niyetle ya da kötü niyetle eksik değerlendirmiş olur. Dolayısıyla böyle bir şeye girmemeli” ifadelerini kullandı.

 

'Cevap yetiştirmek yerine örgütlenmeli’

 

Alevi kurumlarının her haber, iddia ve dijital medya söylemine yanıt vermek zorunda bırakılmasını ve tarihsel nefret söylemlerini değerlendiren Arzu Erdoğan, kurumların asli görevinin polemiklere girmek değil, öz örgütlülüğü büyütmek olduğunu vurguladı. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan nefret söylemlerini hatırlatan Arzu Erdoğan, “Alevi kurumlarının tek bir zorunluluğu var; örgütlü olmaları, bir arada olmaları, cemevlerinde yollarını, inançlarını devam ettirmeleri, bunun ritüellerini yerine getirmeleridir. Her söze cevap vermek zaten çok gerçekçi de olmaz. Sadece Türkiye Cumhuriyeti’nin bu yüzyıllık sürecinde değil, Osmanlı ve Selçuklu döneminde de sürekli Alevilere yönelik diller kurulmuştur; ‘mum söndü yaptı’ denilmiştir. Kadın-erkek birlikte ibadet etmemiz sürekli eleştiri konusu yapılmıştır. Oysa bizim özümüz kadın-erkek birlikte ibadet etmektir. İnancımızı deyişlerle, semahımızla, yüz yüze, cemal cemale yaptığımız cemle sürdürürüz. Her eleştiri konusuna cevap yetiştirmek yerine Aleviler ve Alevi kurumları kendi iradelerini örgütlemelidir” diye konuştu.

 

‘Söylemlerin muhatabı Abdullah Öcalan’dır’

 

Müzakere süreci devam ederken ortaya atılan “Yavuz Sultan Selim-İdris-i Bitlisi” tartışmaları ve teyit edilmemiş bilgilere ilişkin soruyu yanıtlayan Arzu Erdoğan, “Tartışılan konuların muhataplarıyla konuşulması gerekiyor. Bu sözü söyleyen muhatabına sormak gerekiyor. Sayın Abdullah Öcalan’ın da sanırım bununla ilgili defalarca ‘Aydınlarla, gazetecilerle, kanaat önderleriyle, kurum temsilcileriyle görüşmek istiyorum. Sözümü direkt topluma kurmak istiyorum. Bu süreci nasıl yürütmek istediğimi anlatmak istiyorum. Arada heyetler gelip gidiyor ama eksik kalıyor, bilgi kirliliği oluşuyor’ diye beyanları var. Bu, muhatabıyla konuşulması gereken bir şeydir. Muhatabı cevaplasın. Kürtlerle Aleviler birbiriyle düşmanmış gibi ya da tarihsel bir düşmanlıkları varmış gibi gösterilmeye çalışılıyor. Barış mücadelesinin ve demokratik toplum çalışmalarının yürütüldüğü bu kadar hassas bir dönemde neden toplum ayrıştırılmaya çalışılıyor? Bu soruları herkesin sorması gerekiyor” şeklinde konuştu.

 

‘Lütuf değil, rızalık meclisiyle masada eşit temsiliyet’

 

Yeni anayasa tartışmaları ve olası müzakere süreçlerinde Alevilerin pozisyonuna ilişkin de konuşan Arzu Erdoğan, devletin Alevilere “hak bahşeden” üstenci yaklaşımını reddederek Alevilerin kendi iradeleriyle masada olması gerektiğini belirtti. Arzu Erdoğan, “Şu anda müzakere masasında Kürtler kendi statülerini anayasal güvence altına almaya çalışıyorlar. Alevilerin de masada olması gerekiyor. Yeni bir anayasal düzenleme yapılacaksa ‘Alevilere de bir şeyler verelim’ anlayışıyla değil, Alevilerin bizzat kendisi masada olmalıdır. Alevi kurumları geniş bir şemsiyede bir meclis kurabilir ve bu meclisten bir temsiliyet oluşturabilir. Bu temsiliyetle devletle müzakere edip masada oturabilir. Cemevlerinin ibadethane olması, eşit yurttaşlığın yasal güvenceye kavuşması, zorunlu din derslerinin kaldırılması ve tarihsel kıyımlarla yüzleşilmesi gibi başlıklar bu masada müzakere edilmelidir. Bizim adımıza söz söylenmemeli, kendi sözümüzü kendimiz söylemeliyiz” diye kaydetti.

 

‘Alevilere ve kadınlara dönük cezasızlık zırhı eşit yurttaşlıkla kırılır’

 

Alevilere ve toplumsal yaşamda kadınlara dönük artan cinsiyetçi ve mezhepçi saldırıların cezasız kalması ile yasal güvence arasındaki bağı değerlendiren Arzu Erdoğan, tekil hukuki başvuruların ötesinde köklü bir yasal güvenceye ihtiyaç olduğunu belirtti. Arzu Erdoğan, “Devlet cemevlerini ibadethane olarak görmüyorsa, Alevileri eşit yurttaş olarak görmeyip ötekileştiriyorsa toplumun diğer bireylerinde de bu söylemler yaygınlaşarak devam ediyor. Yasal güvence altına alınmadığında tek tek yapılan başvurular yetersiz kalır. Asıl hukuksal çerçeve eşit yurttaşlık, cemevlerimizin ibadethane olması, cemimizin ibadet olarak kabul edilmesi ve zorunlu din derslerinin kaldırılmasıdır. Bunlar güvence altına alındığında bu tür söylemler daha da azalacaktır. Kadınlarla ve ötekileştirilen tüm bireylerle ilgili de başta hukuksal bir güvence olmadığı ve cezasızlık yaygın olduğu için herkes rahatlıkla söz kurabiliyor” ifadelerini kullandı.

 

‘Gerçek bir barış erkek egemenliğinin de son bulmasıdır’

 

“Alevi kadınların düşünceleri, rızalığı, iradesi barıştan yanadır” diyen Arzu Erdoğan, barışın, aynı zamanda mezhepçiliğin ve erkek egemenliğinin ortadan kalktığı bir süreç olduğunu söyledi. Arzu Erdoğan, “Dolayısıyla Alevi kadınlar, barışın kadın hakları yönünden de kapsamlı olmasını savunuyor. Militarizmle birlikte erkek egemen zihniyetin de ortadan kalkması gerekiyor. Eril ve mezhepçi söylemlere karşı çoğulcu, demokratik bir barışın inşa edilmesi için mücadele edilmesi ve irade konulması şarttır” dedi.