KCDP: Bi pakêtên darazê tundî zede dibe 

2026-01-01 11:24:55


	 

	Elfazî Toral

	 

	STENBOL - Nûnera Platforma Rawestandina Kuştina Jinan (KCDP) Nuran Karahan hişyarî da ku berdana sûcdaran di bin rêziknameyên nû yên cezakirinê de şîdeta li dijî jinan zêde kiriye û got, "Dema ku sûcdar hate berdan, jin nehat agahdarkirin, parastin bi rojekê ve sînordar bû; zincîra xemsariyê bû sedema kuştina jinan."

	 

	Di demên dawî de, bi sedan mehkûm di bin Pakêta DarazÊ ya 11-an de ku ji hêla Parlamentoyê ve hatî pejirandin hatin berdan. Di vê çarçoveyê de, Okay Gur, ku çar sal ji ber sûcek di girtîgehê de bû, roja piştî serbestberdana xwe Rojda Yakişikli kuşt. Hat diyarkirin ku Okay Gur, dema ku ji girtîgehê derket, bi rêya vîdyokonferansê gef li jina bi navê Rojada Yakişikil ku bi mahra mele pere zewicandî bû xwear û  gotiye, "Heke hûn ji malê dernekevin, ez ê we bikujim, ez têm we hemûyan bikujim."

	 

	Nûnera Platforma Rawestandina Kuştina Jinan (KCDP) Nuran Karahani,derbarê pakêta darazê nirxandin kir.

	 

	'Rayedar ji bo parastina jinan tedbîran nagirin'

	 

	Nuran Karahan diyar kir ku mêrên ku ji ber pakêtên nû yên darazê ji girtîgehê hatine berdan, ji bo jinên ku berê gef li wan dixwarin û îstismar dikirin, xetereyek cidî çêdikin û tekez kir ku ne tesaduf e ku her pakêta nû ya reforma darazê piştî nûçeyên kuştina jinan tê. Nuran Karahan got, "Ji ber hin sedeman, di her pakêta nû ya reforma arazÊ de, an sûcdarên tundiyê têne berdan, an jî mêrên ku berî çûna girtîgehê gef li jinekê xwarine, hewl dane ku bikujin an jî birîndar bikn têne berdan. Em bê guman piştî her pakêta reforma darazÊ û her rêziknameya cezakirinê nûçeyên kuştina hin jinên ku qurbaniyên tundıyê ne digirin. Di vî warî de, tiştê ku bi Rojda Yakişşikli hat û nûçeya kuştina wê ji me re ne xerîbe. Mixabin, heta niha bi dehan jin ji ber van rêziknameyên cezakirinê hatine kuştin."

	 

	Xemsariya li hember kuştina jinan

	 

	Nuran Karahan diyar kir ku îdiayên rayedaran ên ku dibêjin "kesên ku şîdeta li dijî jinan dikin nayên berdan" rastiyê nîşan nadin û ev hewldanek e ku raya giştî bixapînin. Nuran Karahan got, "Ew difikirin ku bi van gotinan me dixapînin. Lê wekî ku min berê jî got, piştî van rêziknameyên pakêta darazê, em her gav nûçeyên kuştina jinekê dibihîzin. Niha, di derbarê Rojda Yakişikli de, erê, ew ê tavilê bibêjin: Okay Gur bi rastî sûcdarekî tundûtûj nîne; ew ji ber bazirganiya narkotîkê di girtîgehê de bû û ji wî sûcî tê berdan. Lê ev trajediyek pir mezintir e. Okay Gur berî ku biçe girtîgehê gelek caran li Rojadyê tundî kiriy. Wê gelek caran serî li rayedaran daye. Ne fermana parastinê ji bo Rojda hat dayîn, ne jî tu tedbîr hatin girtin, ne jî tu pêvajoyek qanûnî hat destpêkirin."

	 

	'Têgihîştinek heye ku sûc normalîze dike'

	 

	Nuran Karahan got, "Rojekê, polîs mala Rojdayê diparêzin. Ew rojekê ji bo jiyana Rojdayê têr dibînin. Paşê, ji ber ku sûcdar nayê dîtin, ew dev ji parastina malê berdidin, ew dev ji çavdêriya malê berdidin. Mînakî, ev çavnebariyek mezin e. Lê em ji van çavnebariyan bêzar bûne. Em ji destpêkê ve li dijî van derdikevin, lê naha jiyana jinan pir krîtîk e ku ji hêla hikûmetê ve were paşguhkirin.  Em êdî van çavnebariyan qebûl nakin, me qet qebûl nekiriye. Hêza siyasî, bi van rêziknameyên darazê, van pakêtan, bêyî ku jin û jiyana jinan li ber çavan bigire, gelek gavan diavêje, lê ev dibe sedema kuştina jinên mîna xwişka me Rojdayê. Em vê yekê wekî pêşnûmeqanûnek giştî bi nav dikin. Bi rastî jî ew pêşnûmeqanûnek giştî ye ji ber ku ew bêyî lênêrîn, bêyî fikirîn, bêyî xebat, bêyî ku encamên wê li ber çavan bigirin, li gorî hewcedariyên ku hikûmet hesabên xwe li ber çavan digire, tê pejirandin. Ew sûcê tê kirin normalîze dikin."

	 

	'Em ê vê pergalê ji holê rakin'

	 

	Nuran Karahan, diyar kir ku ew ê ji bo hemû jinên ku hatine kuştin têbikoşin û axaftina xwe wiha bi dawî kir: "Me ji bo gelek jinan, dibe ku bi sedan jinan, an jî ji bo parastina jiyana bi sedan, bi hezaran jinan çalakî pêk anîne. Dibe ku me nekarî Rojdayê biparêzin, lê divê em têkoşînê bidomînin da ku êdî Rojdayên din neyên kuştın û ez tenê dikarim hemû jinan vexwînim ku beşdarî têkoşîna ji bo vê yekê bibin. Em çiqas bihêztir bin, em çiqas bi hev re tevbigerin, tenê wê hingê em dikarin pêşî li van pakêtên darazÊ û hemû biryarên ku mafê jiyanê yê jinan binpê dikin bigirin û bi vê re em dikarin vê pargalê ji holê rakin.”