Şehriban Aslan 

 

AMED - Çocuk yaşta başlayan hakikat arayışını kadınların hikâyelerine adayan gazeteci Nagihan Akarsel, yaşamı boyunca görünmeyeni görünür kılmak için çalıştı. Silêmanî’de katledilmesinin üzerinden yıllar geçse de kadınlar O’na verdiği sözleri yerine getirerek yaşatıyor.

 

Çocuk yaşta hakikat arayışını başlatan ve yaşamını kadınları ve kadınların hikâyelerini görünür kılmaya adayan gazeteci ve Jineoloji araştırmacısı Nagihan Akarsel, 4 Ekim 2022’de Silêmanî’de evinin önünde katledildi. Ardında kadınların hafızasına, mücadelesine ve geleceğine dair çalışmalar bırakan Nagihan Akarsel’in hayalleri ise ölümünün ardından kadınların yürüttüğü çalışmalarla yaşam bulmaya devam etti. Kadın kütüphanesinden araştırma merkezlerine, şiirlerinden yazılarına uzanan bu miras, bugün Kürdistan ve daha birçok yerde kadınların ellerinde yaşam buluyor.

 

24 Haziran 1977’de Konya’nın Cihanbeyli ilçesine bağlı Gölyazı köyünde doğan Nagihan Akarsel, daha çocuk yaşlarda kadın bilinciyle tanışır. Okula da kendi ısrarıyla erken yaşlarda başlar. Köydekiler tarafından “Bilinçli” olarak tanınan Nagihan Akarsel, kadınların toplandığı alanlara gider ve onların sorunlarını dinler ve kadınların yaşadığı sorunların nedenlerini anlatır. Nagihan Akarsel liseyi Gölyazı’da bitirir ve Konya’ya geçerek, burada üniversite sınavına hazırlanır. 1993 yılında girdiği sınavda iyi bir puan alan Nagihan Akarsel, kadınların yaşadığı daha nice sorunların nedenini tüm kadınlara aktarmak için gazetecilik bölümünü tercih eder ve Ankara Gazi Üniversitesi’ne gider. Hakikat arayışına çocuk yaşta başlayan Nagihan Akarsel, 1994 yılında Avrupa’ya giden babasını kaybeder. Nagihan Akarsel, 1997’de 6 arkadaşı ile birlikte kadın özgürlük mücadelesine verir yönünü. Ancak sürdürdüğü bu mücadeleden ailesine hiç söz etmez, yalnızca kardeşine, “Bana bir şey olursa evin sorumluluğu sendedir. Herkesi çok kolay etkiliyorum ama seni etkileyemiyorum” der. Ailesi onun güçlü duruşunu ve bilincine güvenir, her sorunun üstesinden gelebileceği inanır ve teselli bulur.

 

‘Yazılmamış tek kadın hikâyesi kalmayacak’

 

2013’te kadın çalışmalarına yoğunlaşmak için DİHA’dan ayrılan Nagihan Akarsel, 2014-2015 süreçlerinde Rojava’ya yüzünü çevirir. Hayatın tüm alanlarında açığa çıkmamış kadın hikâyeleri arayışında olan Nagihan Akarsel, “Orta Doğu kadın ülkesi. Bize dayatılanların yanında bir de bu toprakların altında binlerce kadın var” diyerek bilinmeyeni, görünmeyeni gösterir. Rojava’da kadın hikâyelerine yoğunlaşan Nagihan Akarsel, ayrıca Rojava Üniversitesi Jineoloji bölümünde akademisyen olarak görev alır. Türkiye’de İmralı görüşmelerinin hükümet tarafından sonlandırıldığı sürecin ardından hakkında çıkan arama kararı nedeniyle Türkiye’ye gelemez. DAİŞ’in kadınlar üzerindeki karanlığına karşı kadın direnişine tanıklık etmek isteyen ve DAİŞ’in elinden kurtarılan kadınların hikâyelerini bütün dünyaya duyurmak isteyen Nagihan Akarsel, yüzünü Şengal’e ve Êzidî kadınlara çevirir. Kurtarılan bütün kadınlarla görüşmeye çalışan Nagihan Akarsel, “Yazılamamış tek bir kadının hikâyesi kalmayacak” diyerek kadınların sesine ses olma sorumluluğunu üstlenir.

 

Nagihan Akarsel’i hedef alan karanlık

 

Daha sonra Şengal’den çıkan Nagihan Akarsel, Güney Kürdistan'ın Silêmanî (Süleymaniye) kentine giderek, orada Özgür Gündem gazetesinde yazmaya başlar ve aynı zamanda Jineolojî araştırmalarında yer alır. Nagihan Akarsel’in hayallerinden biri de büyük bir kadın köyünün oluşmasıdır. Bunun yanında kadın kütüphanesi hayali olan Nagihan Akarsel hem kadınlar için hem de kendi hayalleri için çalışmalara başlar. Hedefi Orta Doğu’da büyük bir kadın köyü ve büyük bir kadın kütüphanesidir. Dört bir yandan kitaplar ister kütüphane için Nagihan Akarsel, bunun Kürt kadın tarihine büyük bir ışık tutacağına inanır. Kadın mücadelesini hep bir adım ileri götürmeyi hedefler Nagihan Akarsel, bunu hakikati arayarak ve karanlıkları aydınlıklara kavuşturarak yapar. Bu nedenledir ki o karanlık Nagihan Akarsel’i hedef alır. Silêmanî’de, kadınların ve kendi hayallerinin peşinden koşarken hedef alınır. Nagihan Akarsel, 4 Ekim 2022 yılında Silêmanî’de evinden çıkarken 11 kurşun ile katledilir.

 

İtiraf var açıklama yok

 

Bu katliamın arkasında kimler olduğu bilinse de Türkiye’den bir itiraf geldi. 9 Ekim 2022 tarihinde Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesrur Barzani’nin Türkiye’nin Irak Büyükelçisi Ali Rıza Güney ile yaptığı görüşmenin ardından sorulan bir soru üzerine Ali Rıza Güney, Nagihan Akarsel’in katledilmesi üzerine açıklama yaptı. Ali Rıza Güney yaptığı “PKK unsurları ile mücadele konusunda beklentimizi söyledim. Biz Irak’ın egemenliğine Irak’ın içindeki bazı unsurlardan daha fazla önem veriyoruz. Ne demek istediği anlarlar. Irak bizim kadim komşumuz ve dostumuzdur, kardeşimizdir. Irak’ta güvenlik, istikrar ve refah bizim önceliğimizdir. İkili ilişkilerimizi iki egemen devlet olarak terör örgütlerinden arınmış bir şekilde yürütmektir amacımız. Terörle mücadeledeki hassasiyetimiz ve beklentimiz de bundan kaynaklanmaktadır. PKK odaklı ve PKK ila iltisaklı odaklar hedeftir” açıklamasında birçok şeyi itiraf etti, ancak faillere yönelik bir açıklama yapılmadı.

 

Kadınlar hayallerini gerçekleştirdi

 

Kadınlar, katliamın ve yapılan itirafın ardından hesap sormak için alanlardaydı. Mücadelesini, hakikat arayışını, hayallerini ve kalemini kadınlara miras bırakan Nagihan Akarsel’in ardından, dünyanın dört bir yanından kadınlar, birer “Nagihan” olarak çıktı sokaklara. Nagihan Akarsel’i hedef alan karanlığa inat “Aydınlık bizim mücadelemizle yaşam bulacak” demek için çıktı kadınlar alanlara. O alanlardan Nagihan Akarsel’e bir söz verildi. Hayallerinin gerçekleşeceği sözü...

 

Önce Sılemanî ardından Wan

 

Nagihan Akarsel’in kadın kütüphanesi hayalini, Sîlemanî’de açılan kütüphane ile kadınlar gerçekleştirdi. Kürt Kadınları Kütüphane Arşiv Araştırma ve Hafıza Merkezi, Nagihan Akarsel’in doğum gününde, 24 Haziran’da açıldı. Bu hayal daha da büyüdü ve Wan Büyükşehir Belediyesi tarafından 7 Aralık 2024’te merkez Tûşba ilçesine bağlı Akköprü Mahallesi’nde “Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Araştırma Merkezi” açıldı. Nagihan Akarsel’in hayali olan kütüphane, Silêmanî’den sonra Wan’da hayat buldu.

 

Kadınlar Nagihan Akarsel’in izinde

 

Nagihan Akarsel’in her kadının yüreğinde, yaşamında anlam bulan yazılarına, çalışmalarına bir yenisi daha eklendi. Nagihan Akarsel’in 2016 ila 2022 yılları arasında kaleme aldığı şiirler, “Nisan” adıyla kitap haline getirildi. Jineoloji Dergisi, Nagihan Akarsel’i, “Nagihan’la Hakikat Yolculuğu” başlığıyla kapağına taşıdı ve yeni sayısının tamamı Nagihan Akarsel'in yazılarına ayrıldı. Kürdistan’da ve Orta Doğu’da açılan birçok kütüphaneye Nagihan Akarsel’in adı verildi. Nagihan Akarsel’in anısına kadınlar birçok çalışma yürüttü, Kürdistan’nın birçok kentinde “Jînerjî Günleri” düzenlendi. Çalıştaylar, paneller düzenlendi, kadınların hikâyeleri işlendi. Kadınlar hala Nagihan Akarsel’in bıraktığı mirasla, onun yolundan ilerlemeye devam ediyor. Kadın mücadelesini, hakikatle buluşturan, hayalleri büyüten Nagihan Akarsel’in ardılları, Nagihan Akarsel’in dediği gibi “berxwedan jîyane şiarını serkeftin jîyane olarak yaşamsallaştırmanın çağında” artık.