
Alanlardan net mesaj: Kürtçeye statü ve anadilde eğitim 

2026-02-21 14:48:36


	&nbsp;

	HABER MERKEZİ - Dünya Anadil Günü dolayısıyla birçok kentte yapılan açıklamalarda, Kürtçeye statü &nbsp;ve anadilde eğitim talebi vurgusu yapıldı.

	&nbsp;

	21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısı ile birçok yerde on binlerce kişi alanlara çıkarak eylem ve etkinlikler gerçekleştirdi.&nbsp;

	&nbsp;

	Riha

	&nbsp;

	Riha Emek ve Demokrasi Platformu, 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla basın açıklaması yaptı. Novada Park AVM önünde yapılan açıklmaya, çok sayıda kişi katıldı.&nbsp;

	&nbsp;

	Kürtçe, Arapça ve Türkçe, “Ez bi zimanê xwe zîkmakî heme” pankartının açıldığı açıklamada basın metnini ÖHD Riha Şubesi Eşbaşkanı Yasin Aktaş okudu.&nbsp;

	&nbsp;

	Anadilin bir halkın hafızası olduğu belirtilen açıklamada, “İnsan dünyayı önce anadiliyle kavrar; sevinci, öfkeyi, direnci ve umudu anadiliyle ifade eder. Bu nedenle anadil hakkı yalnızca kültürel bir talep değil, siyasal ve tarihsel bir varoluş meselesidir. Bir halkın dilini kamusal alandan dışlamak, o halkın kimliğini ve kolektif iradesini bastırmanın en sistematik yollarından biridir” denildi.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Kürt sorunun demokratik çözümü anadilden geçer’

	&nbsp;

	Kürt sorunun demokratik çözümünün en temel adımlarından birinin anadilde eğitim hakkı olduğunu vurgulanan açıklamada, “Anadilinde eğitim hakkının anayasal ve yasal güvence altına alınmasıdır. Eşit yurttaşlık; tek dili dayatmak değil, farklı dillerin eşitliğini kabul etmektir. Dilsel çoğulculuk bir tehdit değil, adil ve kalıcı barışın ön koşuludur” diye belirtildi.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklama, “Bê ziman jiyan nabe” sloganıyla son buldu.&nbsp;

	&nbsp;

	ZİMANGER'den açıklama

	&nbsp;

	Komeleya Zimane Kurdî (ZIMANGER) de Dünya Anadil Günü dolayısıyla dernek binaları önünde basın açıklaması yaptı. Açıklamada, “Perwedeya zimane dayike bingeha civake ye” ve “Statuya Kurdî perwerdehiya Kurdî” pankartları açıldı. Basın metnini ZiMANGER Eşbaşkanı Osman İzgör okudu.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Kürtçe resmi dil olmalı”&nbsp;

	&nbsp;

	Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana Kürtçe’ye yönelik inkar politikalarının olduğu ifade edilen açıklamada, “Kürtçe dersler veren kurumlarımız baskıya maruz kalıyor, kapatılıyor. İsteğimiz baskıların son bulması ve anadilde eğitim hakkının sağlanmasıdır. Devam eden bir süreç var bu süreçte Kürtçe’nin resmi dil olarak kabul edilmesi gerekiyor. Eğer eşitlikten ve kardeşlikten bahsediyorsak anadilde eğitim sağlanmalıdır. Öte yandan mahalle, köy ve diğer yerlerin Kürtçe ismine izin verilmesidir” denildi.&nbsp;

	&nbsp;

	Barış Annesi Adalet Çay, “Kürt doğduk. Kürt öleceğiz. Sonuna kadar dilimizi savunmaya devam edeceğiz. Bijî zimane Kurdî” dedi.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklamanın ardından kursların açılışı alkış ve zılgıtlarla yapılırken, temsili olarak ders verildi.&nbsp;

	&nbsp;

	Anadile statü talebi

	&nbsp;

	Sewerêg Kürt Dili, Kültür ve Sanatı Geliştirme ve Araştırma Derneği de 21 Şubat Dünya Anadil Günü’ne ilişkin dernek binasını önünde basın açıklaması yaptı.

	&nbsp;

	Açıklamada, Kürtçe ve Zazaca, “Dil, Barış ve Özgürlük” yazılı pankart taşındı. Bunun yanı sıra, “Tüm diller özgür olmadan barış gelmez” ve “Özgür bir Kürtçe barışın temelidir” yazılı dövizler de taşındı.

	&nbsp;

	Açıklama, her iki dilde okundu. Kürtçe açıklamayı okuyan dernek çalışanı Ali Cıkkan, anadil gününün ortaya çıkışına ve önemine işaret etti. Ali Cıkkan, bu gün dolasıyla tehlike altında bulunan dillere dikkat çektiklerini ve savunduklarını ifade etti. Ali Cıkkan, Cumhuriyetin kuruluşundan beri Kürtçenin, Kürt kültür ve sanatının inkar edildiğini belirterek, bu inkarın ortadan kalkması gerektiğini vurguladı.

	&nbsp;

	Kürtçenin statüsünün verilmesi gerektiğini belirten Ali Cıkkan, bu talebe ilişkin ise henüz bir adım atılmadığını kaydetti. Türkiye’de en az 74 bin okul ve 208 üniversite olduğu bilgisini paylaşan Ali Cıkkan, “Bu okul ve üniversiteler Türkçe eğitim ve öğretim veriyor. Ancak Cumhuriyetten bu yana Kürtçe için bir okul veya üniversite kurulmuş değil. Araştırmalara göre Kürt halkının yüzde 97’si kendi anadilinde eğitim görmek istiyor. Ancak bu güne kadar Kürtçe eğitim veren bir okul olmadı. Kürtçenin öğrentilmesi için açılan kurs, atölyeler ise baskı ve saldırılar ile karşı karşıya geliyor ve kapatılıyor” diye konuştu.

	&nbsp;

	Kürtlerin anadillerinin inkar edilmesine karşı çıktığını ve bunun artık durdurulması gerektiğini söylediğini belirten Ali Cıkkan, “Kürtlerin ulusal talepleri kabul edilsin ve yasalar ile kalıcı hale getirilsin. Yaklaşık 16 aydır yeni bir süreç sürüyor. Sayın Abdullah Öcalan’ın Barış ve Demokratik Toplum başlığı ile yaptığı çağrı ile yeni imkanlar ortaya çıkmıştır. Kürt sorunun diyalog ile çözülmesinin imkanları ortaya çıkarmıştır. Eğer bir eşitlikten söz ediyorsak Kürtçe’nin statü kazanması gerekiyor. İlk okuldan üniversiteye kadar tüm eğitim kurumlarında yer almalı ve öğretilmelidir. Dilin, kültürün ve sanatın önündeki engeller kaldırılsın. Kürtçeye resmi statü verilsin. Türkiye altına imza attığı uluslararası sözleşmelere uymalı ve çekince koyduğu maddelere dair çekincelerini kaldırmalı. Bu yöndeki sorumlularını eksiksiz yerine getirsin” dedi.

	&nbsp;

	Firuzan Demir de aynı açıklamayı Zazaca ile okundu.

	&nbsp;

	Açıklamanın ardından dernek üyeleri, derneğe gelen yurttaşlara Kürtçe ve Zazaca dersi verdi. Ardından çocukların Kürtçe müzik sunumu ile etkinlik bitti.&nbsp;

	&nbsp;

	Agirî

	&nbsp;

	Kurdî-Zan Ararat Kürt Kültür Dil Derneği öncülüğünde 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla yürüyüş ve basın açıklaması gerçekleştirildi.

	&nbsp;

	“Bingeha Aşitî û Civaka Demokratîk Bi Fermîyeta Zimanê Kurdî Tê Avêtin” pankartının taşındığı yürüyüş Kurdî-Zan önünde başlayarak Cumhuriyet Caddesi’nde son buldu. Yürüyüş boyunca sık sık “Bijî Zimanê Gelê Kurd” sloganı atıldı. Açıklamaya kentteki demokratik kitle örgütlerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı.&nbsp;

	&nbsp;

	Basın açıklamasını Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Agirî Eşbaşkanı Sebih Kaya okudu.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklamanın ardından eylem sloganlarla son buldu.&nbsp;

	&nbsp;

	Mersin&nbsp;

	&nbsp;

	ÖHD, İHD, Eğitim Sen, Sanatolia Kolektif Atölyeleri ve Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, 21 Şubat Dünya Anadil Günü etkinlikleri kapsamında Akdeniz ilçesinde bulunan Özgür Çocuk Parkı’nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Mersin Emek ve Demokrasi Platformu ve Mersin Demokratik Kurumlar Platformu bileşenlerinin de destek verdiği açıklamada, Türkçe, Arapça ve Kürtçe yazılı “21 Şubat Dünya Anadil Günü kutlu olsun” pankartı açıldı. Açıklamada sık sık, “Be zîman jiyan nabe” sloganı atıldı. Açıklamadan önce konuşan İHD Eş Genel Başkan Yardımcısı Hakkı Demir, Kürtçenin toplumsal alanda daha fazla konuşulması çağrısında bulundu.&nbsp;

	&nbsp;

	Ardından basın metni okundu. Basın metninin Kürtçesini İHD Şube Yöneticisi Şükran Aktaş, Türkçesini ise İHD Yönetim Kurulu Üyesi Nurgül Elveren okudu.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklamada, anadilin bireysel ve kolektif bir hak olduğu vurgulanarak dünyada birçok dilin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğuna dikkat çekildi. Kürtçe başta olmak üzere tüm dillerde eğitim hakkının anayasal güvenceye kavuşturulması ve Türkiye’nin ilgili uluslararası sözleşmelere koyduğu çekinceleri kaldırması çağrısı yapıldı. Basın metninin okunmasının ardından kurum temsilcileri açıklamalarda bulundu.&nbsp;

	&nbsp;

	Mersin Emek ve Demokrasi Platformu Dönem Sözcüsü İsmail Oğuz, her çocuğun kendi anadiliyle büyümesi gerektiğini ifade etti. Daha sonra söz alan Demokratik Birlik İnisiyatifi sekreteryasından İhsan Taş ise milyonlarca Kürdün kendi anadilinde konuşamamasının sorumlusunun devlet olduğunu söyledi. İhsan Taş, Kürtçenin resmi dil olmasının önündeki engellerin kaldırılması çağrısı yaptı.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklama, sloganlarla sona erdi.&nbsp;

	&nbsp;

	Mûş

	&nbsp;

	Mûş Demokratik Kurumlar Platformu (DEKUP), 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Mûş İl Binası önünde basın açıklaması gerçekleştirdi. “Statûya Kûrdî perwerdehiya bi Kûrdî” pankartının ve “Zimanê me hebûna me yê” dövizlerinin taşındığı açıklamaya çok sayıda yurttaş katıldı.

	&nbsp;

	Basın açıklamasında DEM Parti Mûş İl Eşbaşkanı İlyas Aslan konuştu.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklama, alkışlarla sona erdi.

	&nbsp;

	Erzirom

	&nbsp;

	Erzirom Demokratik Kurumlar Platformu (DEKUP), 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla Xinûs (Hınıs) ilçesinde yürüyüş ve basın açıklaması gerçekleştirdi.

	&nbsp;

	DEM Parti Xinûs İlçe Binası’nda bir araya gelen kitle Kürtçe’nin Kurmancî ve Kirmackî/Dimilî lehçeleri ile Türkçe yazılı “Em 21 ê Sibatê cejna zimane dayikê pîroz dikin” pankartı açtı.

	&nbsp;

	İlçe merkez meydanında bir araya gelen kitle, burada basın açıklaması gerçekleştirdi. &nbsp;

	&nbsp;

	Açıklamada DEM Parti Erzirom İl Eşbaşkanı Barış Kemaloğlu konuştu. Ardından konuşan DEM Parti Agirî Milletvekili Heval Bozdağ, “Biz Kürtçe’ye dönük yürütülen kirli politikalara karşı dilimizi savunmaya devam edeceğiz” dedi.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklama, “Bê ziman jiyan na be” sloganları ve alkışlarla son buldu.

	&nbsp;

	Bedlîs

	&nbsp;

	Bedlîs'te dil kurumları öncülüğünde 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla yürüyüş ve basın açıklaması gerçekleştirdi. Bedlîs DEKUP bileşenleri ve kentte bulunan siyasi parti ve demokratik kurum temsilcilerinin katıldığı açıklamada, Kürtçe'nin Dimilkî ve Kurmancî lehçelerinde "Wa ziwanê Kurdkî bibo ziwano fermi" yazılı pankart açıldı. DEM Parti Tetwan İlçe Binası önünde bir araya gelen kitle buradan Filistin Parkı'na "Bê ziman jiyan na be" sloganlarıyla yürüdü. Filistin Parkı önüne gelen kitle burada açıklama gerçekleştirdi.

	&nbsp;

	DEM Parti Bedlîs Milletvekili Hüseyin Olan, anadilde yaşamın önemine vurgu yaparak anadile dönük statü taleplerini her alanda dile getireceklerini söyledi.

	&nbsp;

	Açıklamada konuşan Komaleya Ziman û Wêje (MEDYA-DER) üyesi Berivan Canbey Dursun, süreç dolayısıyla oluşturulan Meclis komisyonuna çağrıda bulunarak Kürtçe'ye dönük statü ve Kürtçe eğitim taleplerini yineledi.

	&nbsp;

	Açıklama, slogan ve halaylarla son buldu.

	&nbsp;

	Ankara

	&nbsp;

	ANKA-Der Dil Kültür Derneği öncülüğünde bugün Demokratik Kurumlar Platformu, 21 Şubat Dünya Anadil Günü’ne ilişkin Sakarya Meydanında basın açıklaması gerçekleştirdi.&nbsp;

	&nbsp;

	Bu arada bir araya gelen kitle, “Be Ziman Jiyan Nabe”, “Zimane Me Hebuna Me Ye” sloganları attı. &nbsp;Ardından ortak basın metnini ANKA-Der’den Emine Akyazılı okudu.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Kürtçe eğitim veren tek okul açılmamıştır’

	&nbsp;

	2025 verilerine göre Türkiye’de Türkçe eğitim veren 74 bin 40 okul ve 208 üniversite bulunduğunu söyleyen Emine Akyazılı, “Ancak cumhuriyetin 103 yıllık tarihinde Kürtçe eğitim veren tek bir okul dahi açılmamıştır. Yine Türkiye ve Kürdistan kentlerinde Türkçe eğitim veren binlerce okul bulunmasına rağmen, araştırma ve anketlere göre halkın yüzde 97’si anadilinde eğitim istemektedir; buna karşın bugüne kadar Kürtçe eğitim verecek tek bir okul bile tahsis edilmemiştir. Kürtçe öğretmek için kurslar ve atölyeler açan dil kurumları da devlet yetkililerinin hedefi haline gelmekte, KHK’lerle kapatılıp mühürlenmektedir. Kürt halkı, inkâr, yok sayma ve geriletme politikalarına karşı Kürtçenin varlığı ve korunması için mücadele etmektedir; Kürt halkının kültürü, dili ve kimliği için yürüttüğü bu mücadele sürmektedir” dedi.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Kürtçenin statüsü talebimiz karşılanmalıdır’

	&nbsp;

	Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat çağrısına değinen Emine Akyazılı, “Sayın Öcalan’ın 27 Şubat 2025’te Türkiye devleti yetkililerine ve dünya kamuoyuna sunduğu Barış ve Demokratik Toplum perspektifiyle, sorunların diyalog, görüşme ve tartışma yöntemleriyle çözülmesi için yeni fırsatlar ortaya çıkmış; bu süreç toplum içinde sorunların çözümüne dair bir umut yaratmıştır. Artık devlet yetkililerinin de bu sürecin ruhuna uygun hareket etmesi, inkâr siyasetini terk etmesi, Kürt halkının kimlik hak ve özgürlüklerini güvence altına alması, özgürlük ve demokrasi önündeki engellere son vermesi gerekmektedir. Eğer eşitlikten söz ediyorsak, Kürtçe de statü sahibi olmalı; okul öncesinden üniversiteye kadar eğitimin tüm aşamalarında kullanılmalı; değiştirilen yer ve mekân isimleri de asıllarına döndürülmelidir. Sokaktan kamusal alana kadar (mahkemelerde, okullarda, hastanelerde, resmi kurumlarda vb.) yaşamın tüm alanlarında Türk halkının hangi hakları varsa, Kürt halkı ve diğer halklar için de aynı haklar olmalı; tüm hizmetler Kürtçe ve diğer dillerde de sunulmalıdır. Kürtçenin statüsü ve Kürtçe eğitime ilişkin talebimizin karşılanmasıdır” sözlerini kullandı.&nbsp;

	&nbsp;

	İzmir

	&nbsp;

	İzmir'de 21 Şubat Dünya Anadili Günü dolayısıyla çeşitli etkinlikler düzenlendi. İzmir Barış Forumu’nun, Kültürpark Gençlik Tiyatrosu'nda düzenlediği panele Sosyolog Ferhat Kentel ve Araştırmacı-Yazar Mustafa Borak'ın konuşmacı olarak Beydağ Tıraş Öneri moderatör olarak katıldı. Panelin düzenlendiği salona "Anadil kimliktir, barış kimliklerle mümkündür" pankartı asıldı.&nbsp;

	&nbsp;

	Panelistler anadilin önemi üzerinden konuşmalar yaparak, her halkın kendi diliyle özgürce konuşabilmesi gerektiği üzerinden durdu. &nbsp;

	&nbsp;

	Üniversite öğrencileri&nbsp;

	&nbsp;

	Zaningeha Katîp Çelebî Kurdî, Zaningeha Ege Kurdî ve Zaningeha Dokuz Eylül Kurdî öğrencileri de Özgür Kültür Sanat Derneği'nde panel düzenledi. Panelin düzenlendiği salona "Em zimanê xwe diparêzin civaka demokratîk ava dikin" "Jin, jiyan, azadî" ve "Her dem Kurdî her der Kurdî" pankartları asıldı. Panele Yazar Yasemin Elban ve Soydan Akay konuşmacı olarak katıldı. Panel özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenlerin anısına yapılan saygı duruşu ile başladı.&nbsp;

	&nbsp;

	Yasemin Alban, anadil üzerindeki asimilasyona dikkat çekerek, dünyada birçok dilin yok olma tehlikesi altına olduğunu hatırlattı. "Kürtler yıllardır asimilasyon politikaları nedeniyle dillerinden uzaklaştı. Asimilasyon politikaları hedefine ulaştı. Gençler yıllardır Türkçe eğitim aldı dolayısıyla bu asimilasyona neden oldu. Dilin kaybolması tarihin ve kültürün kaybolması anlamına gelir" dedi.

	&nbsp;

	‘Dilden koparılmak birbirimizden koparılmak demek’

	&nbsp;

	Ardından konuşan Soydan Akay, Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki inkâr ve asimilasyon politikalarına değinerek "Dilden koparılmak bizim birbirimizden koparılmamız anlamına geliyor. Ben sorunun peşinden gittim. Kürt olduğumu anladım ve bunun sonrasında mücadeleye katıldım. Biz sadece dil olarak öldürülmedik, yaşam olarak da öldürüldük" dedi.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Kürtçe’ye statü sağlanmalı’

	&nbsp;

	Avesta Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği ise dernek binasında açıklama ve müzik dinletisi gerçekleştirdi. Burada yapılan açıklamada konuşan Avesta Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği Eşbaşkanı Ramazan Kaygısız, Kürt dili önündeki engellerinin kaldırılarak Kürtçe’ye statünün sağlanmasının ve Kürtçe eğitim talebinin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Dilimizin resmi dil olmasını istiyoruz’

	&nbsp;

	Avesta Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği Eşbaşkanı Kurdiye Irgat ise "Dil de insan gibi canlıdır, eğer ki konuşulmazsa ölür. O yüzden bugün bizim için çok önemli bir gün. UNESCO araştırmalarına göre dünyada 7 bin dil var. 2 bin beş yüz tanesi yok olmanın eşiğinde. 1950'den beri 250 dil yok olmuş. Bizim dilimizde eğer konuşulmaz ise yok olur. Biz Avesta olarak dilimizin resmi ve eğitim dili olmasını talep ediyoruz" diye konuştu.

	&nbsp;

	&nbsp;