
Qamişlo’da Kürtçe çalıştayı: Anadilde eğitim ve anayasal güvence talebi 

2026-10-13 16:20:43


	&nbsp;

	HABER MERKEZİ - Rojava Üniversitesi’nde düzenlenen çalıştayda, Kürtçenin eğitimden resmi kurumlara ve mesleki alanlara kadar yaygın biçimde kullanılması gerektiği vurgulandı. Katılımcılar, anadilde eğitim olanaklarının sağlanmasını ve Kürtçenin Suriye’nin yeni anayasasında güvence altına alınmasını istedi.

	&nbsp;

	Rojava Üniversitesi, Qamişlo’daki binasında “Yeni süreçte Suriye’de Kürtçe: Gerçeklik, engeller ve geleceğin ufukları” başlıklı bir çalıştay düzenledi. Suriye geçiş hükümetinin Eğitim Bakanlığı’nın Kürtçe ile ilgili kararı dolayısıyla gerçekleştirilen çalıştaya, Qamişlo’dan ve Suriye dışından onlarca öğrenci, öğretmen, yazar, şair, gazeteci ve Kürtçe ile ilgilenen kişi katıldı.

	&nbsp;

	Bir dakikalık saygı duruşuyla başlayan çalıştayda, Kürtçenin kültürel kimliğin korunmasındaki önemi, geçmiş yıllardaki gelişimi, karşılaştığı engeller ve eğitim ile resmi kurumlardaki kullanımının geliştirilmesi beş başlık altında ele alındı.

	&nbsp;

	Çalıştayda İsveç’ten şair Gulîzar, Qamişlo’dan yazar Kemal Necim, Belçika’dan gazeteci Remezan Olçen, Rojava Üniversitesi Kürt edebiyatı öğretmeni Beşîr Mele Newaf ve Washington’dan akademisyen Robîn Reşvan yüz yüze ve çevrim içi sunumlar yaptı.

	&nbsp;

	Kürtçenin kültür ve edebiyattaki rolü

	&nbsp;

	Çalıştayın ilk bölümüne çevrim içi katılan şair Gulîzar, Kürtçenin önemine ve Kürt edebiyatı ile kültürünün gelişimindeki rolüne dikkat çekti. Çalıştayın organizatörlerine teşekkür eden Gulîzar, konuşmasını şiir okuyarak tamamladı.

	&nbsp;

	Ardından konuşan yazar Kemal Necim, hakların korunması için bilgi ve farkındalığın önemine işaret etti. Kemal Necim, çağrı ve taleplerin açık biçimde ortaya konulabilmesi için konunun bütün yönleriyle bilinmesi gerektiğini belirtti.

	&nbsp;

	Kürtçenin yaşamın bütün alanlarında kullanılması

	&nbsp;

	Suriye Devrimi sürecinde Kürtçenin gelişimine değinen Kemal Necim, bu dönemde çok sayıda Kürtçe eserin yayımlandığını ve Kürt halkının manevi ve kültürel değerlerinin korunması için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Kemal Necim, yayımlanan eserlerin dilin gelişimine katkı sunduğunu, kaybolma ve unutulma tehlikesine karşı önemli bir rol oynadığını kaydetti.

	&nbsp;

	Özerk Yönetim’in bölgedeki kurumlarda ve çarşılarda Kürtçeyi geri planda bırakmasını eleştiren Kemal Necim, dilin korunabilmesi için yaşamın bütün alanlarında kullanılması gerektiğini vurguladı. Kurumların entegrasyonu sürecinde yaşanan dil hatalarına dikkat çeken Kemal Necim, Kürtçe pankart ve yazıların doğru yazılmadığını belirtti.

	&nbsp;

	Kemal Necim, Kürtçenin resmi bir dil olarak bütün alanlarda kullanılması gerektiğini ifade etti. Avukatların çalışmalarını Kürtçe yürütmesini örnek gösteren Kemal Necim, mesleki alanlarda atılacak bu tür adımların dilin kamusal yaşamda ve kurumlarda yaygınlaşmasını sağlayacağını söyledi.

	&nbsp;

	Tek dil dayatmasına dikkat çekildi

	&nbsp;

	Çalıştaya Belçika’dan çevrim içi katılan gazeteci Remezan Olçen, Rojava Üniversitesi’nin Kürtçenin geliştirilmesindeki rolüne dikkat çekti. Remezan Olçen, üniversitenin bu yöndeki çalışmalarının olumlu sonuçlar doğuracağını belirtti.

	&nbsp;

	Kürtçe için yürütülen mücadelenin, dilin okuldan üniversiteye kadar yaşamın bütün alanlarında meşruiyet kazanmasını sağladığını ifade eden Remezan Olçen, Kürtlerin imparatorluklar döneminden ulus devletler dönemine kadar karşılaştığı uygulamalara değindi. Remezan Olçen, Kurdistan’ın dört parçasında tek dil dayatma siyasetinin uygulandığını kaydetti.

	&nbsp;

	Anadilde eğitim olanakları sağlanmalı

	&nbsp;

	Rojava Üniversitesi Kürt edebiyatı öğretmeni Beşîr Mele Newaf ise Kürtçenin gelişiminin önündeki iç ve dış zorluklara ve Kürt halkının karşılaştığı engellere dikkat çekti. Dilin resmiyet kazanmasının konumunu ve meşruiyetini güçlendirdiğini belirten Beşîr Mele Newaf, dilin korunması ve geliştirilmesi için yasa ve resmi kararların tek başına yeterli olmadığını vurguladı.

	&nbsp;

	Beşîr Mele Newaf, anadilde eğitim ve öğrenim olanaklarının sağlanması, okul kitaplarındaki ifadelerin Kürtçeye çevrilmesi ve Kürtçe eğitim için ortak bir eğitim materyali hazırlanması gerektiğini belirtti. Bu çalışmalarda Kürtçenin lehçelerinin dikkate alınmasını isteyen Beşîr Mele Newaf, Kürtçenin Suriye’nin yeni anayasasında güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.

	&nbsp;

	Anadilde eğitim dilin devamlılığını sağlıyor

	&nbsp;

	Çalıştayın son bölümünde Washington’dan sunum yapan akademisyen Robîn Reşvan, anadillerin korunmasına ilişkin uluslararası örnek ve deneyimleri ele aldı. Robîn Reşvan, bu deneyimlerin devletler içinde dillerin kendine özgü özelliklerinin korunmasına katkı sunduğunu belirtti.

	&nbsp;

	Kürtçe eğitimin verilmesi gerektiğini vurgulayan Robîn Reşvan, anadilde eğitimin dilin korunması ve devamlılığının güvence altına alınmasındaki temel dayanaklardan biri olduğunu ifade etti.

	&nbsp;

	Kurumlarda ve mesleki alanlarda kullanım talebi

	&nbsp;

	Sunumların ardından katılımcılar görüşlerini dile getirdi. Kürtçenin eğitim ve kültürel girişimlerin ötesinde, kurumlarda ve mesleki alanlarda daha yaygın kullanılması gerektiğini belirten katılımcılar, dilin anayasal güvenceye kavuşturulmasını istedi. Katılımcılar, bu adımların Kürtçenin Suriye’deki kamusal yaşamda varlığını güçlendireceğini vurguladı.

	&nbsp;