HABER MERKEZİ – BM Hakikat Bulma Misyonu, İran’daki protestolarda en az 221 çocuğun yaşamını yitirdiğini, 5’i kadın ve 3’ü çocuk 70’ten fazla kişinin ise idam cezası alma ya da cezanın infaz edilmesi riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Misyon, ABD’nin iki ayrı saldırısında savaş suçu işlendiğini de kaydetti.

 

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nin 63’üncü oturumunda raporunu sunan Hakikat Bulma Misyonu Başkanı Sara Hüseyin, İran güvenlik güçlerinin protestolar sırasında aralarında çocukların da bulunduğu göstericiler ile yoldan geçen sivillere ateş açtığını belirtti. Raporda, güvenlik güçlerinin yaralıları sağlık merkezlerinde gözaltına aldığı, bazı tutuklulara işkence ve insanlık dışı muamele uyguladığı bilgisine yer verildi.

 

Hakikat Bulma Misyonu, rapordaki bulguların tanıklarla yapılan görüşmelerin yanı sıra uydu görüntüleri, videolar, fotoğraflar ve toplanan belgelere dayandığını açıkladı.

En az 221 çocuk yaşamını yitirdi

 

Rapora göre İran yönetimi, protestolarda yaşamını yitiren 3 bin 38 kişinin adının yer aldığı bir liste yayımlarken, yaralı sayısını da 25 bin olarak açıkladı. Hakikat Bulma Misyonu, açıklanan rakamların oldukça yüksek olduğunu ancak gerçek sayının çok daha fazla olabileceğini vurguladı.

 

Raporda, protestolar sırasında en az 221 çocuğun yaşamını yitirdiğini bildirdi.

 

5’i kadın 70’ten fazla kişi idam riski altında

 

Raporda, protestoculara yönelik idam cezalarının giderek arttığına dikkat çekildi. Buna göre Mart 2026 ile 31 Ağustos 2026 tarihleri arasında protestolarla bağlantılı en az 29 kişi idam edildi. Aralarında en az 5 kadın ve 3 çocuğun bulunduğu 70’ten fazla kişinin ise idam cezası alma ya da verilen cezanın infaz edilmesi yönünde acil risk altında olduğu kaydedildi.

 

Raporda, bazı davalarda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, zorla alınan itirafların delil olarak kullanıldığını ve yargılanan kişilerin seçtikleri avukata erişimlerinin engellendiği kaydedildi.  

 

ABD saldırıları için savaş suçu tespiti

 

Hakikat Bulma Misyonu, raporunda 28 Şubat 2026’da gerçekleştirilen iki askeri saldırıya da yer verdi. Raporda, ABD güçlerinin bu saldırılarda savaş suçu işlediği kaydedildi. Saldırılardan birinde Minab kentindeki Şeceret-i Tayyibe İlkokulu hedef alındı. İran kaynaklarına göre saldırıda yaklaşık 120’si çocuk olmak üzere 150’den fazla kişi yaşamını yitirdi.

 

Lamerd’de bir spor kompleksi ile yerleşim bölgesini hedef alan diğer saldırıda ise 22 sivil yaşamını yitirdi.

 

Raporda, Minab’daki okulun açık biçimde sivil bir merkez olduğunu ve ABD güçlerinin hedefin askeri nitelik taşıdığından emin olmak için gerekli önlemleri almadığı ifade edildi. Lamerd’de hedef alınan spor kompleksi ile yerleşim bölgesinin de tanımlanabilir sivil alanlar olduğu sonucuna varıldı. ABD Merkez Komutanlığı ise Lamerd’e yönelik saldırının sorumluluğunu reddetti.

 

İhlallerin soruşturulması çağrısı

 

Hakikat Bulma Misyonu, İran yönetimine insan hakları ihlallerini ve idamları durdurma, raporda yer verilen vakalara ilişkin bağımsız ve tarafsız soruşturmalar yürütme çağrısında bulundu.

 

Misyon ayrıca çatışmanın tüm taraflarına, uluslararası insancıl hukukun ihlal edildiğine ilişkin iddiaları soruşturma, sorumluların hesap vermesini sağlama ve zararların giderilmesi için gerekli koşulları oluşturma çağrısı yaptı.