Cezaevlerindeki hak ihlallerine ilişkin İHİK’e başvuru 2026-01-15 11:47:46   ANKARA - DEM Partili Gülderen Varlı, Antalya Manavgat Kadın Kapalı Cezaevi ve Alanya Kadın Kapalı Cezaevi’nde kadın tutsaklara yönelik yaşanan hak ihlallerine ilişkin İHİK’ye başvurdu.    Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Wan Milletvekili Gülderen Varlı, Antalya Manavgat Kadın Kapalı Cezaevi ve Alanya Kadın Kapalı Cezaevi’nde kadın tutsaklara yönelik yaşanan hak ihlallerine ilişkin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un yanıtlaması talebiyle Meclis Başkanlığı'na soru önergesi verdi ve Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na başvurdu.     Kadınlar hijyen ürünlerine erişemiyor     Önergede,  “Manavgat Kadın Kapalı Cezaevi ile Alanya Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan kadınlarla yaptığım görüşmelerde; sağlığa erişim haklarının engellendiği, başta Yeni Yaşam Gazetesi ve Demokratik Modernite dergisi olmak üzere bazı yayınların mahpuslara verilmediği, sosyal, kültürel ve iletişim haklarına erişimin kısıtlandığı belirtilmiştir. Ayrıca açık görüş süresinin 45 dakika ile sınırlandırıldığı, muayenelerin çift kelepçeyle yapıldığı, defalarca dile getirilmesine rağmen musluk suyunun kirli aktığı, kantin ürünlerine erişimde sorunlar yaşandığı, yemeklerin beslenme açısından yetersiz olduğu ve hijyen ürünlerine erişimde güçlük yaşandığı ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, cezaevi idareleri tarafından keyfi uygulamaların sürdürüldüğü de belirtilmiştir” denildi.    Tutsak Tuba Sert'in durumu    Önergede, “Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan ve Manavgat Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan Tuba Sert’e yönelik ayrı keyfi hak ihlallerinin yaşandığı aktarılmıştır. Mahpus Tuba Sert’in ailesiyle yaptığı görüşmelerin uzun süredir keyfi biçimde sınırlandırıldığı; aile bireylerinin toplu görüş yerine tek tek görüşe alındığı, aynı anda iki kişiyle görüşmesine izin verilmediği ve bu uygulamanın aylardır devam ettiği ifade edilmiştir. Avukatlar tarafından cezaevi yönetimine yapılan başvurulara rağmen söz konusu uygulamaların değişmediği, mahpusla yapılan son görüşmede de bu keyfi uygulamanın sürdüğü aktarılmıştır” ifadeleri yer aldı.    Yaşanan hak ihlallerine karşı Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na başvurarak, komisyonun yerinde inceleme yapmasını talep eden Gülderen Varlı, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un yanıtlaması talebiyle ise şu soruları sordu:    "*Manavgat ve Alanya Kadın Kapalı Cezaevlerinde kadın mahpusların sağlığa erişim haklarının engellenmesinin gerekçesi nedir? Yaşandığı belirtilen engellemeler hakkında Bakanlığınızca başlatılmış bir inceleme veya soruşturma bulunmakta mıdır?   *Mahpuslara gazete ve süreli yayınların verilmemesi hangi yasal gerekçelere dayandırılmaktadır? Özellikle Yeni Yaşam Gazetesi ve Demokratik Modernite dergisinin verilmemesine ve İLKE TV’nin olmamasına ilişkin özel bir yasak kararı var mıdır?   *Söz konusu cezaevlerinde kadın mahpusların sosyal ve kültürel haklara erişimlerinin sınırlandırıldığı doğru mudur? Doğruysa bu uygulamaların gerekçesi nedir?   *Manavgat Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan Tuğba Sert’in ailesiyle yaptığı görüşmelerin uzun süredir keyfi biçimde sınırlandırıldığı iddiaları hakkında Bakanlığınızın bilgisi var mıdır?   *Aile görüşlerinin toplu yapılmaması ve aynı zaman diliminde iki kişiyle görüşmesine izin verilmemesi mevzuata uygun mudur? Tuba Sert’in aynı zaman diliminde aile bireyleri ile görüş gerçekleştirmesi neden engellenmektedir?   *Tuba Sert gibi  aynı zaman diliminde aile bireyleri ile görüş gerçekleştirmeyen başka mahpus var mıdır?    *Cezaevi idaresinin bu uygulamaları sürdürmesine ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir idari denetim yapılmış mıdır?   *Kadın kapalı cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin önlenmesi ve mahpusların insan onuruna uygun koşullarda tutulmasının sağlanması için Bakanlığınızın planladığı somut adımlar nelerdir?   *Açık görüş süresinin 45 dakika ile sınırlandırılmasının gerekçesi nedir? Bu uygulama tüm mahpuslar için mi geçerlidir?   *Mahpusların hastane sevklerinde ve muayenelerinde çift kelepçe uygulamasına maruz bırakıldığı iddiaları doğru mudur? Bu uygulama hangi durumlarda ve hangi kriterlere göre yapılmaktadır?   *Defalarca bildirilmesine rağmen cezaevlerinde musluk suyunun kirli aktığı yönündeki iddialar doğru mudur? Bu konuda herhangi bir teknik inceleme yapılmış mıdır?   *Kantin ürünlerine erişimde yaşanan sorunların ve ürün çeşitliliği ile fiyatlara ilişkin şikayetlerin giderilmesi için Bakanlığınızca alınan herhangi bir önlem var mıdır?   *Cezaevlerinde verilen yemeklerin beslenme açısından yetersiz olmasının gerekçesi nedir? Besin yeterliliği olan yemekler neden mahpuslara verilmemektedir?   *Mahpusların hijyen ürünlerine erişimde yaşadığı güçlüklere ilişkin alınan önlemler nelerdir? Özellikle kadın mahpusların kişisel hijyen ihtiyaçlarına erişimde yaşadığı sorunların çözümüne dair planlanan bir çalışma var mıdır?"   Talepler    Önergede son olarak şunlara yer verildi: "İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’nun; Antalya Manavgat Kadın Kapalı Cezaevi ve Alanya Kadın Kapalı Cezaevlerinde kadın mahpuslara yönelik gerçekleştirilen hak ihlallerinin yerinde incelenmesi gerektiği, iki cezaevinde yaşanan hak ihlallerinin bir an önce gündemine alarak tüm yönleriyle araştırmasını ve sorumluların açığa çıkarılması için gerekli incelemeleri başlatmasını, komisyonun yalnızca bir defalık inceleme ile yetinmeyip, düzenli aralıklarla denetim ve raporlama yapması ilgili idare ve Bakanlık nezdinde girişimde bulunulmasını, tespit edilecek ihlallerin giderilmesi, keyfi uygulamanın sona erdirilmesi ve benzer ihlallerin tekrarının önlenmesi amacıyla gerekli tavsiye ve uyarı kararlarının alınmasını, mahpus Tuba Sert’e yönelik keyfi hak ihalelerinin ayrıca incelenmesi ve mahpusla birebir görüşme yapılması gerektiği, yapılacak tüm inceleme ve değerlendirmeler hakkında tarafımın bilgilendirilmesini talep ederim."