AMED - TJA, İran ve Rojhilat'ta devam eden protestolara ilişkin yaptığı açıklamada, "Jin Jiyan Azadî devriminin direnişi ile İran’da ve Rojhilat’ta direnen kadınların yanındayız ve dayanışmamızı sürdürüyoruz" diyerek sahiplenme çağrısında bulundu. 

 

İran ve Rojhilat genelinde 28 Aralık 2025 tarihinde ekonomik, siyasi ve toplumsal sorunlara karşı başlayan protestolar sürüyor. İran rejimi, protestoları şiddet yoluyla bastırmaya çalışsa da protestoların daha da yayılmasının önüne geçemiyor.

 

Tevgera Jinên Azad (TJA), protestolara ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. 

 

'Halkın demokratik talepleri tanınmalı'

 

Açıklamada, İran ve Rojhilat'ta kadınlara yönelik şiddete ve kadınları hedef alan baskılara son verilmesini ve halkın demokratik taleplerinin tanınması gerektiği belirtildi. Açıklamada, "Bu süreçte kadınlar 'Jin Jiyan Azadî' devrimiyle öne çıkan bir rol üstlenmiştir. Kadınların kamusal alanda görünür hale gelmeleri ve taleplerini açık bir biçimde dile getirmeleri, devletin güvenlik politikalarının merkezine yerleşmiştir. Bu nedenle yaşanan müdahaleler rastlantısal değil, belirli bir siyasal yaklaşımın sonucu olarak değerlendirilmelidir" denildi. 

 

'19 sivil katledildi'

 

28 Aralık’tan bu yana en az 19 sivilin katledildiğine yer verilen açıklamada, "Katledilenlerin çoğunun Rojhilat kentlerinden olması, özellikle bu bölgelerde uygulanan güvenlik politikalarının siviller açısından ciddi riskler yarattığını ortaya koymaktadır. Katledilenler arasında kadınlar, gençler ve çocuklar bulunmaktadır. En az 40 kadın, protestolara katıldıkları gerekçesiyle gözaltına alınmış; ev baskınları, üniversite yurtlarına yönelik müdahaleler ve keyfi alıkonulmalar yaygınlaşmıştır. Yaralı kadınların sağlık hizmetlerine erişiminin engellenmesi ve gözaltı tehdidinin tedavi hakkı üzerinde baskı aracına dönüşmesi, yaşam hakkı ve temel haklar açısından ciddi ihlaller oluşturmaktadır.

 

Protestolar sırasında 22 yaşındaki Sâger Etemadi’nin güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu katledilmesi , kadınlara yönelik şiddetin bu biçimde sürmesi, toplumsal gerilimi artırmakta ve çözüm olanaklarını zayıflatmaktadır" ifadeleri kullanıldı. 

 

Açıklamanın devamında şunlar kaydedildi: "2022 yılından bu yana kadınların 'Jin, Jiyan, Azadî' direnişiyle dile getirdiği talep; şiddetsiz, onurlu ve eşit bir yaşam arzusudur. Bu talep, yalnızca kadınların değil, toplumun tamamının geleceğine dair bir beklentiyi ifade etmektedir. Bizler TJA olarak, İran  halkının ve kadınların direnişlerinin ve meşru taleplerinin görünmesi için İran makamlarını, uluslararası hukuk ve insan hakları yükümlülükleri doğrultusunda hareket etmeye çağırıyoruz. Kadınlara yönelik gözaltılar ve baskılar sonlandırılmalı; protestolara katıldığı için tutuklanan kadınlar ve tüm siyasi tutuklular serbest bırakılmalıdır. 

 

Sahiplenme çağrısı

 

Güvenlik güçlerinin ölümcül güç kullanımı, işkence ve cinsel şiddet tehdidi içeren uygulamaları durdurulmalıdır. Uluslararası toplumun, İran’da kadınlara yönelik bu ağır ihlaller karşısında sessiz kalmaması gerektiğine belirtiyoruz. Kadınların eşitlik ve özgürlük talebi meşrudur; bu talepler bastırılarak değil, diyalog ve hak temelli yaklaşımlarla ele alınmalıdır. Jin Jiyan Azadi devriminin direnişi ile İran’da ve Rojhilat’ta direnen kadınların yanındayız ve dayanışmamızı sürdürüyoruz. Tüm kadınları, demokratik kamuoyunu ve uluslararası aktörleri; kadınların yaşam hakkını, temel özgürlüklerini korumaya yönelik açık ve kararlı bir tutum almaya, sınırları aşan bir dayanışmayı ve direnişi örmeye çağırıyoruz."